Connect with us


The Mass Killing of Tigrayan Members of the Ethiopian National Defense Force (ENDF)



Tigrayan members of the Ethiopian National Defense Force (ENDF) have been a target of ethnic profiling and hate crimes way before the genocidal war on Tigray broke out. One example is the politically motivated assassination of the former Ethiopian army Chief of Staff, General Seare Mekonnen and  General Gezae Aberra. Another Tigrayan victim who unexpectedly died in prison in Addis Ababa is Major General Gebremedhin Fikadu (Wedi Necho).

Abiy Ahmed arrested high-profile Tigrayan members of the ENDF before November 2020. Tesfaye Ayalew, an Ethiopian army general, admitted this in an internal briefing meeting. After Abiy Ahmed launched the war on Tigray, he  intensified  his purging as he  also engaged in  hateful and genocidal rhetoric against ethnic Tigrayans.  At the start of the war, Tigrayan members of the ENDF were removed from the army and put in concentration camps across Ethiopia. Even those who were in UN Peacekeeping missions in Somalia and Sudan were not spared.

According to an investigative report by the Washington Post published on 04 December 2022, 83 active and retired ethnic Tigrayan members of the ENDF who were detained for being Tigrayan were killed in the concentration camp they were put in. The massacre took place on the afternoon of 21 November 2021, and it was committed by 18 ethnic Amhara Ethiopian security guards.  Many of the survivors and eyewitnesses we spoke to believe that the security guards acted on orders from the Ethiopian military authorities and government officials.

Even though most of the killings have been carried out by the 18 Ethiopian security guards, residents of  Mirab Abaya have engaged in lynching the detainees. The residents used machetes to kill the Tigrayans who tried to escape the mass shooting.

Many of the victims included in the Washington Post’s report were in the peacekeeping mission under the United Nations (UN) in South Sudan and Somalia. Following the mass arrest of Tigrayan members of the ENDF, more than 500 Tigrayan peacekeepers refused to return to Ethiopia and sought asylum in Sudan. The UN and the African Union (AU) had full knowledge about the unlawful arrest and killings of Tigrayan peacekeepers that the government of Abiy Ahmed returned forcefully to Ethiopia. However, the UN failed to protect the Tigrayan peacekeepers.  

Until the publication of this piece, the Ethiopian government of Abiy Ahmed has notified more than 35 family members of the Tigrayan victims of the Mirab Abaya massacre and of other killings of Tigrayan members of the ENDF in other detention centers listed in Table 1.  As shown in the death certificate in Figure 3, the family members are told about “the honorable deaths” of their loved ones in the “line of duty.”

According to reliable sources on the ground  we spoke to, the Ethiopian government security forces are intimidating the family members of the victims not to share any information, including the death certificate with anyone, not to even ask the authorities for answers, or ever speak of the massacre with anyone from the international media and human rights investigators.

Full NameMilitary Rank
1Nigus Abraha AberaColonel
2Birhane Gebrehiwet GebrewahidColonel
3Gebretsadik Weldegebriel GebremichaelColonel
4Ataklti Berhe EskiyaColonel
5Kahsay Kidanerariam GideyColonel
6Mebrahtom Asegehegn LegesseColonel
7Tsegay Gebreanenya GebreselassieColonel
8Rezene Gebreanenya GebruLieutenant Colonel
9Tadesse Gebremedhin TesfayLieutenant Colonel
10Tekesete Tadesse TikueLieutenant Colonel
11Gebrekidan Teklu KidenemariamLieutenant Colonel
12Aregawi Gidey TesfayLieutenant Colonel
13Gebremedhin Gebremeskel YeibyoLieutenant Colonel
14Fisseha Tarekegn HaileselassieLieutenant Colonel
15Asfaw Adane HaileselassieMajor
16Meles Belay GideyMajor
17Gebrehiwet Teklehaimanot GebremeskelMajor
18Zeray Alene AbayMajor
19Tesfay Gebremedhin AsgedomMajor
20Mehari Weldu GebreegziabherMajor
21Letay Aregay TedlaMajor
22Hailay Tsegay AsemahegnMajor
23Alem Araya GirmayMajor
24Ashenafi Berhe TekluMajor
25Zinabu Molla AdhanomMajor
26Guesh Gayim NegaCaptain
27Mezgebu Gebregergis ArayaCaptain
28Kidane Gebru MirachCaptain
29Yohannes Welday GebrehiwetCaptain
30Mebrahtu Teklehaimanot BerheCaptain
31Belete Dires YirdawCaptain
32Goitom Weldegebriel TesfayCaptain
33Zebreabiruk Gebreegziabher AregawiCaptain
34Berihun Gebremichael NiguseCaptain
35Semere Araya KidaneCaptain
36Tsegay Fissehatsion LucasCaptain
37Teklay Mebrahtu HagosFirst Lieutenant
38Ermias Teklay AsegedomFirst Lieutenant
39Gebreegziabher Atsbeha GebregergisFirst Lieutenant
40Tesfay Gebreselassie GebremedhinFirst Lieutenant
41Asmelash Shumuye AdinewFirst Lieutenant
42Abadi Abraha GebrehiwetFirst Lieutenant
43Nigatu Werku MitikuFirst Lieutenant
44Gebrehiwet Tadele AydebibFirst Lieutenant
45Gebrehiwet Gebrekirstos BerheFirst Lieutenant
46Hailay Gebreegziabher TesfayFirst Lieutenant
47Hailay Kidane AregawiFirst Lieutenant
48Berhane Hailu GebremichaelFirst Lieutenant
49Kahsu Tesfay ZerihunFirst Lieutenant
50Tadios Abay LemaFirst Lieutenant
51Mohammed Nurhusien NuruStaff Sergeant Major
52Amanuel Tesfay WeldeyohannesStaff Sergeant Major
53Tesfay Daniyom TesfayStaff Sergeant Major
54Birhanu Desaley ZenebeFirst Sergeant
55Yifeter Zemu BagegnFirst Sergeant
56Birhanu Meles BerheFirst Sergeant
57Gidey Weldu GebrekidanFirst Sergeant
58Hagos Yigzaw KahsayFirst Sergeant
59Gebrelibanos Girmay NiguseFirst Sergeant
60Haregot Mebrahtu TekleLieutenant Colonel
61Gebreabzgi Sibhat BeyeneSergeant
62Tewelde Assefa BahtaSergeant
63Yordanos Hailemariam AregawiSergeant
64Haderamariam Gebrekiros MirutsSergeant
65Kiday Zeru KahsaSergeant
66Amanuel Leake GebrekidanSergeant
67Nahom Haileselassie GebreegziabherCorporal
68Berihu Desaley AbrahaCorporal
69Angesom Teklemedhin GebrelibanosCorporal
70Haftemicheal Etay ChecholeCorporal
71Daniel Berihun MeleseCorporal
72Zinabu Goitom GebreyesusCorporal
73Kiros Birhane HagosCorporal
74Gebremariam Gebreyesus KebedeCorporal
75Atsbeha Kahsay FikaduCorporal
76Tsigehiwet Negash BirleLance Corporal
77Aynalem Hagos KalayuLance Corporal
78Hailu Melaku MesfinLance Corporal
79Mussie Mulubirhan TadesseLance Corporal
80Tsigab Negasi WelduLance Corporal
81Dejen Hagos TesfayLance Corporal
82Hagaz Gezahegn AsfawPrivate/Soldier
83Gebreegziabher Kidanemariam GebreselassieSergeant
84Teshager Weldie AyeleFirst Lieutenant
85Kahsa TeklebirhanSergeant
86Akulok Tekle AbrahaMajor
87Kiros Gebreyohannes GebruLieutenant Colonel
88Hadush GebremedhinCaptain
89Mehari GebreanenyaMajor
90Solomon Berhe GebremariamFirst Lieutenant
91Kidan AbrahaLieutenant Colonel
92Abrahaley Teklehaimanot YirgaPrivate/Soldier
93Gebremariam EstifanosSergeant
94Hagos Birhane FeredePrivate/Soldier
95Hagos Mengistu KirosSergeant
96Mekonen Gebru KidanuLieutenant Colonel
97Kindeya YihaysMajor
98Belay BirhanuStaff Sergeant Major
99Hadgu AbrahaFirst Lieutenant
100Tekleweyni GodifayLance Corporal
101Halefom TeklemariamLance Corporal
102Tadele HaileselassieStaff Sergeant Major
103Tsegazeab AregawiMajor
104Meles GebrehiwetSergeant
105Hagos RedaeFirst Lieutenant
106Awet AbebeSergeant
107Gebremariam HagosSergeant
108Weldu GebreyesusLieutenant Colonel
109Welday MehariLance Corporal
110Abrahaley KirosPrivate/Soldier
111Adisalem WasihunLance Corporal
112Ambachew BirhanuCorporal
113Teshager WeldieFirst Lieutenant
114Gebreegziabher GebreselassieSergeant
115Roman TesfayLieutenant Colonel
116Kidane HaderaColonel
117Amanuel AbrahaLieutenant Colonel
118Nigus WeldegebrielLieutenant Colonel
119Welday ArayaStaff Sergeant Major
120Kiros GirmayCaptain
121Mulu GideyFirst Lieutenant
122Gebru Gebremariam HailuLieutenant Colonel
Table 1. Lists of some of identified Tigrayan victims who were members of the ENDF

Figure 1 shows the military ranks of the Tigrayan victims we verified so far across the different detention centers listed in Table 1. The gender statistics of these victims is depicted in Figure 2.

Figure 1. Military ranks of the verified Tigrayan victims

Figure 2. Gender statistics of the victims

Figure 3. Death Certificate

Detention Center)RegionNumber of Detainees
TatekBurayu, Oromia region, on the outskirts of Addis Ababa>1400
Awassa Wendo TiqaSouth Ethiopia, Hawassa285
Bilate Captive CenterSouth Ethiopia, Hawassa322
Dedessa Captive CenterWelega, Oromia region2064
Awash ArbaAfar region.156
Awash SebatAfar regionUnknown
Mirab AbayaSouth Ethiopia, Arba Minch.>1800
HursoSomali region, between Harar and Dire Dawa162
AdeleOromia region, in the outskirts of Harar, Northwestern part of Haramaya UniversityUnknown
PaweBenishangul-Gumuz region, between Metekel and the Amhara regionUnknown
AsosaBenishangul-Gumuz region432
TolayOromia region88
Debre ZeitOromia region, Debre Zeit>150
Gerbassa Military CenterJijiga, Somali region1400
Toga Military CampShashemene, Oromia region56
ChachoSelale, Oromia regionUnknown
BirbirSouth Ethiopia.1400
Fiche)Oromia region.Unknown
MilleAfar region285
Tikur Wuha (Bishanguracha)South Ethiopia, Hawassa2550
DilkeboSomalia region, the eastern part of Jijiga750
Table 2. Some of the identified detention centers for Tigrayans who were members of ENDF

Human Rights violations against Tigrayan prisoners

Ethnic Tigrayan prisoners with deteriorating health conditions were denied basic and necessary medical treatments. As a result, Tigrayans across many detention centers have died due to a lack of medical attention.  For example, the victim’s name shown in Figure 4 is Kahsa Teklebirhan. She is Tigrayan. She was a Sergeant at the Eastern Division of the Ethiopian National Defense Force (ENDF). The fascist government of Abiy Ahmed detained her based on her Tigrayan ethnicity before the genocidal war on Tigray broke out.

At the time of her arrest, Kahsa was on medication and already had a colostomy bag. The authorities denied her access to medication needed to treat her cancer prescribed by her doctors, which could have saved her life.  After languishing in the detention center for many months, she passed away on 27 December 2021 in Harar. 

Kahsa’s husband, Lieutenant Colonel Teklay Birhane, is languishing in the Dilkebo detention center in Jijiga. Their 5-year-old son, Kidus Teklay, shown below, doesn’t even know about his beloved mom’s death, nor his dear dad’s whereabouts.

In January 2021, five family members of Lieutenant Colonel Teklay Birhane, including his father, Mr. Birhane Atsbeha, were brutally massacred by the invading Eritrean soldiers in Nebelet, Tigray.

Figure 4. Kahsa Teklebirhan
Figure 5. Kidus Teklay (5), Kahsa Teklebirhan’s son

UN peacekeeping mission 

Major Akulok Teklu Abraha (52), and Lieutenant Colonel Kiros Gebreyohannes Gebru were Tigrayan members of the ENDF. Major Akulok served in a UN peacekeeping mission in Sudan.

Figure 5. Major Akulok Teklu Abraha (52)
Figure 5. Lieutenant Colonel Kiros Gebreyohannes Gebru

On 03 November 2021 at around 10:30 PM (local time), Ethiopian security forces in black masks arrived in a police patrol car at the residence place of Major Akulok and Lieutenant Colonel Kiros. According to eyewitnesses, the security forces were dressed in Ethiopian military uniforms and armed with brandished AK47 rifles and machine guns.

The security forces took the victims in the patrol car and shot and killed them about 30 kilometers from their residence in a place called Kebena Sugar factory in Awash Arba. Family members, relatives, and residents of the Awash Arba area were denied burying the bodies and mourning. Their dead bodies were deliberately left by the river bridge in Awash Arba to be eaten by hyenas for about 12 days. Until today, nobody knows if their remaining bodies were thrown into the river or buried in an unknown place in a desert.

Sergeant Awet Abebe, shown in Figure 6, is a Tigrayan who served on a peacekeeping mission in Somalia. Sergeant Awet was stoned to death on 22 October 2022 in the Dilkebo concentration camp in Jijiga.

First Lieutenant Hagos Redae, shown in Figure 7, is another Tigray victim who served in a peacekeeping mission in Somalia and got stoned to death on 16 June 2021 in the Adele concentration camp. He was a member of the 27th division of the ENDF. First Lieutenant Hagos was taken into the Adele concentration camp by military helicopter accompanied by Eritrean commando forces from his peacekeeping mission in Somalia.  

Figure 6. Sergeant Awet Abebe
Figure 7. First Lieutenant Hagos Redae

I document and write about the genocidal war on Tigray.

Continue Reading


  1. የጅምላ ዕልቂትን የባረኩና ስንቅ የሰነቁዉ የነፍጠኞቹ ወፈገዝት የኦሮሚያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶን አያናውጣትም

    January 28, 2023 at 2:19 pm

    Oromia don’t need hireling(ምንደኛ እረኛ ) bishops and priests coming from መንበረ ነፍጠኛ( as opposed to መንበረ ሰላማ አቡነ ዘሀገረ ትግራይ ወመንበረ ሳዊሮስ አቡነ ዘሀገረ ኦሮሚያ)
    John 10:12 – Jesus the Good Shepherd
    Verse 12. – He that is a hireling(ምንደኛ እረኛ ), and not a shepherd, whose own the sheep are not, seeth the wolf coming, and leaveth the sheep, and fleeth (the word μισθωτὸς occurs in Mark 1:20).
    የኦሮሚያ ሕዝበ ክርስቲያን ቋንቋውን የሚናገር ብቻ ሳይሆን ባህሉንና እሴቶቹን የሚያከብር ለሕዝበ ክርስቲያኑ ክብርና ፍቅር ያለው መሪ አባት እንጂ ምንደኛ እረኛ ለገንዘብ(አሥራት በኩራት፥ለማከማቸት የቋመጠ ) ብሎ የተቀጠረ ጳጳስና ካህን ካሁን በሗላ አይሻም፤፤በታሪክ እንደምንረዳው የግብፅ ጳጳስ በጦርነት ወቅት ኢትዮጵያን ልጆቻቸውን ጥለው ወዳገራቸው ሸሹ፥፥በዚያን ወቅት ብዙ ካህናትና መነኮሳት ምዕመናን ተጨፍጭፈዋል፤፤አሁንም ተቆርቋሪ የሆነ የኔነት የሚሰማው ችግሮች በማህበረ ሰቡ ውሥጥ ሲከሰት በሃላፊነት የሚፈታ አባት እንጂ አንድ ነፍጠኛ ምንደኛ በሥማ በለው በአሥተርጓሚ የሚሰራ አባት ካሁን በሗላ አይፈለግም፥:
    The bible says “Answer Jesus’ statement “If any one of you is without sin, let him be the first to throw a stone at her” is found in John 8:7.
    As you all know, the Synod led by Abune Abhraham supported and sponsored Tigray genocide and in this genocide lasting over 2 years(still underway and thousands are murdered even after the peace deal signed in S. Africa)and over 800,000 people of Tigray got massacred, including hundreds of thousands of the laity of Orthodox Tewahedo church, priests were deliberately gathered in one place and massacred with bomb, bombed out.
    “CNN has been investigating reports of a massacre at Maryam Dengelat Church in Ethiopia’s Tigray region where dozens of people were killed over three days of violence.”
    “Hundreds died in Axum massacre during Tigray war, says Amnesty Group says soldiers killed hundreds of unarmed civilians in northern Ethiopian city A file photo of the Church of St Mary of Zion…”
    How could you delude yourself into believing the notion that the present day Ethiopian Orthodox Tewahedo church(EOTC) synod led by Abune Abraham who blessed and sponsored the genocide on Tigray will rightfully possess Godly authority to excommunicate newly elected bishops of Oromia and those bishops who consecrated them.
    This synod led by Abune Abhraham can’t throw a stone(John 8:7) or excommunicate these bishops since it is sinful for committing genocide against its own members , laity and church leaders and has blessed the demolition of sacred churches , monasteries and robbery of their sacred priceless ecclesiastical heritages.
    Nuns living in the ancient sacred convents of Orthodox Tewahedo church were raped and massacred by the genocidal army , priests were slaughtered with knives , their hands amputated , ENDF members of Tigrayan origin were bruttally stoned to death and subjected to various henious crimes while theye were praying and asking for mercy. Many of them were members of Orthodox church.In fact, It doesn’t matter what people believe , and no one should not be killed by politically motivated people.
    Matthew 26:52 “Put your sword back in its place,” Jesus …
    “Put your sword back in its place,” Jesus said to him, “for all who draw the sword will die by the sword”.
    With the emotional and financial support of EOTC leaders and laity countless and henious crimes were committed and still the fire is underway, meaning the genocidal wheels are turning and causing nonstop massacre and robbery till to this very day.

    Considering the teaching and history of EOTC, we have never heard of a synod excommunicating bishops who requested to use their own language to spread the Gospel and protect their own laity as long as they don’t pursue a strange teaching that contradicts with current dogmas of the church(EOTC).Historically speaking those who were proclaiming antiChrist tenets were not excommunicated instantly like those bishops who strive to bring more laity from people of Oromia to EOTC. Matthew 18:15-17
    Excommunication should be accompanied by prayers, and direct communication with the person who is sinned and stand against the teaching of the church. Onec again, we want to underline you the ecclesiastical fact that no one who requested the rights of his own people and who don’t spread a teaching that contradicts the tenets of the church.
    The current synod of EOTC dominated by Amhara religious elites is NOT demonstrating its hidden agenda of controlling all diocese and parish churches in the name of unifying the church and one patriarch one synod rehetoric just as Judas Iscariot was deceiving the congregation in the name of the poor and collect(& steal) money for his own advantage.
    “He did not say this because he cared about the poor but because he was a thief; as keeper of the money bag, he used to help himself to what was put into it.” John 12:6 John 13:29,

    The socalled Mahibrekidusan is secretively leading the excommunication and intimidation of the newly consecrated bishops . This mafia organization is organizing hate speech against these bishops, and defaming these bishops AS IF they are spreading heretical teachings against the church and Christ. The neftegna(ነፍጠኛ) led synod is also dissiminating false information as if these bishops apppointed patriarch and synod .The right to speak and preach with Afaan Oromo is falsely made synonmous with disintegration of the country and civil war.
    All those who were against mahibrekidusan for decades are now seen to work with this genocidal organization, since they have now same territorial expansion and Seizure of Power by Neftegna((ነፍጠኛ)).
    ሌቦች ለዘረፋ ና ለግድያ ሁሌም ይተባበራሉ፥ማህበረ ቅዱሳን የዩኒቨርስቲ ተማሪምችን ከተመረቁ ሗላ ለራሱ ዓላማ መጠቀሚያ ለማድረግ በማሰብ እንጂ ለቤተክርስቲያን በማሰብ አይደለም፥፥በተለያዩ የመንግሥት ና ሃይማኖታዊ መሥሪያቤቶች(ከፖለቲካ እስከ ሃይማኖታዊ ተቅዋማት የሚቀጠሩትን) የሚሠሩ ታዳጊ ወጣቶችን ለሥዉር ፖለካዊ ናኢኮኖያዊ ፍላጎቶቹ ስኬት ለማሟላት በመመኘት ብቻ ነው፥፥ለተርእዮ(ለታይታ)የምዕመናኑንና የስፖንሰሮቹን ቀልብ ለመሳብ በሚሊዮኖች የሚቆጠር የድስት ቤተክርስቲያኗ ሀብት በማንኪያ ሰፍሮ ለቆሎ ተማሪዎችና ገዳማት ሲሰጥ ማየት ብርቅ ናድንቅ ድርጊት አይደለም፥፥
    ባፅንዖት ማስተላለፍ የምንፈልገው ነገር ቢኖር ሕዝበ ክርስያኑን ለማደናገር በመመኘት ነፍጠኞቹ(እነሁሉ አገርሽ)የተስፋፊነት ዓላማ አራማጆች የሆኑ ካህናት የመጽሓፍ ቅዱስ ጥቅሶችን አላግባብ ኢሃይማኖታዊ በሆነ መልኩ ለራሳቸው ዓላማ ሲጠቃቅሱ ይታያሉ፥፥
    እነርሱ የሚሟገቱት ለቤተክርስቲያኗ ለምዕመናኖቿ አስበዉ ሳይሆን ለኢኮኖሚያዊና (ወይም በስራቸው ስለሚቆጣጠሯቸው አድባራትና አጥቢያ ቤተክርስቲያናት )እና ፖለቲካዊ ዓላማ ሆኖ ሳለ ሌላው ማሕበረሰብ በቋንቋው እንዳይጠቀም ባህሉንና ቋንቋውን የሚወዱና የሚያከብሩ አባቶች እንዳይመራ ለማጨናገፍ አስበው የጎሣ ፥ የገንዘብና የሀብት ክፍፍል ነው ማሰኘት በሚሊዮኖች የሚቆጠሩየምዕመናኑን ጥያቄዎች ያጣጥላሉ፥
    “So in everything, do to others what you would have them do to you, for this sums up the Law and the Prophets.(Mathew 7:12)፥የገንዘብ ክፍፍሉ የሚከነክናው እነርሱ ማለትም ነፍጠኞቹ የቤክርስቲያኗ ሀብትና ሥልጣን እንዲቆጣጠሩ ፍትሓ ነገስቱ አዞላቸው ይሆንን ???
    ድብቅ ዓላማቸውን በሃይማኖት ስም የሚያራምዱ የዘመናችን የአሥቆሮቱ አይሁዳውያን ናቸው፥፥የነዚህ የማህበረ አማፅያን የጦረኞቹ ውግዘት የወፍ ግዝት(ወፈገዝት)ነው፥፥
    “It would seem that an excommunication which is pronounced unjustly has no effect at all. Because excommunication deprives a man of the protection and grace of God, which cannot be forfeited unjustly. Therefore excommunication has no effect if it be unjustly pronounced.”
    Excommunicating bishops for willing to spread the word of God to unbelievers will be against the teaching of the bible: “Tongues are not a sign for the believers but for the unbelievers.”​—1 Corinthians 14:22
    “We hear them speaking in our languages about the magnificent things of God.” (Acts 2:​11)
    “make disciples of people of all the nations,” as they had been commanded by Jesus. (Acts 10:42; Matthew 28:19)
    Many of us are speaking in defense of these newly consecrated bishops eager to serve their own people and bring captives(he took many captives and gave gifts to his people Ephesians 4:8)to Orthodox Tewahedo Church.ወደ ኤፌሶን ሰዎች 4:8 መቅካእኤ ስለዚህ “ወደ ላይ በወጣ ጊዜ ምርኮን ማረከ፤

    “””በፍትሐ ነግስቱ ዓንቀጽ 4፣ ቁጥር 50 መሰረት የግብፅ አለክሳንድርያ ቤተ ከርስትያን ለ1600 አመታት ያህል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያንን ሹማ በመትልከው ሊቀ ጳጳስ አማካኝነት ስታስተዳድር ቆይታለች። ይህም ዓንቀጽ እንዲህ ይላል:
    ‘የኢትጵያ ሰዎች ከዐዋቂዎቻቸው ወገን በራሳቸው ፈቃድ ሊቀ ጳጳሳትን ለራሳቸው አይሹሙ። ጳጳሳቸው ከስክንድርያው በዓለ መንደር ስልጣን በታች ነውና። ከሊቀ ጳጳሳት በታች የሆነውን ሊቀ ጳጳስ ከእርሱ ወገን ሊሾምላቸው የሚገባውም እርሱ ነው’ “””
    ለቅድሥት ቤተክርስቲያን ምርኮን ማርከው ማሕበረ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን(ኢኦተቤ- EOTC) ምዕመናንን ለማስፋፋት ስለ ተነሳሱ ማበረታታት ሲገባቹ ሃይማኖታቸውን እንደካዱ አስመሥላቹ መሳደብ ማውገዝ በአመፅ ሕዝቡን ማነሳሳት ኢክርስቲያናዊ ብቻ ይሆን ፖለቲካዊ ና ጎሣዊ ኣላማ እንዳላቹ ያሳያል፤፤ሃይማኖት እናስፋፋ ስላሉ ኢትዮጵያን ሊያፈርሱ ው፥ፀረ ኦርቶዶክስ ናቸው፤ጦርነት: ግጭት በኦሮሞና በአማራ መካከል ሊቀሰቅሱ ነው ወዘተ በማለት ሽብር የሚያነሳሳው እነዚህ የኦሮሚያ አባቶች ሳይሆኑ ማህበረ ቅዱሳን ተብየው ና እኛ ብቻ እናዝዛቹ እኛ ብቻ ሃብቷን እንቆጣጠር የሚሉ በነፍጠኞች የሚመራው ሲኖዶስ(ጉባኤ ነፍጠኛ)ነው፥፥ምዕመናኑን ለማስተማር ሳይሆን በአሥራት በኩራት ስም ገንዘብ ለመሰብሰብ ከአቅማቸው በላይ ስፍር ቁጥር የሌላቸውው አጥቢያዎች እና አብያተ ቤተክርስቲያናት መቆጣጠር ስለለመዱ ና በዚህ ኢሃይማኖታዊ ስርቆት:ለረጅም ዓመታት ስለቆዩበት ይህ ሥልጣን የነርሱ ብቻ እና ለነርሱ ብቻ ከክርስቶስ የተሰጠ ስለሚመስላቸው ነው፥፥ምዕመኑንም እነርሱ የሚናገሩት ሁሉ ሁሌም ትክክል ስለሚመስለው ነው፥፥የሀሰት ታሪክ በማሰራጨት : ያለ አግባብ እና ያለቦታው የአዋልድና የመፅሐፍ ቅዱስ ጥቅስ በመጥቀስ ለዘመናት በምዕመናኑ ላይ ሥር የሠደደ ሕፅበተ አዕምሮ ሲፈፅሙ ኑረዋል፥፥እንደ ፍትሓ ነገሥቱ ከሆነ ኢትዮጵያ የራሷን የሃይማኖት መሪ መሾም የለባትም ፍትሓ ነገሥት፥፥ከግብፅ ብቻ ጳጳስ መምጣት አለበት ሲሉ የሚሞግቱ የነበሩካህናት ለረጅም ጊዜያት መዝሙረዳዊት 68:31 መኳንንት ከግብጽ ይመጣሉ፤የሚለውን ያለቦታዉ ይጠቅሣሉ/ሲጠቅሱ ኑረዋል:::
    የስምዖን ልጅ የአስቆሮቱ ይሁዳ። ይህ ሽቱ ለሦስት መቶ ዲናር ተሽጦ ለድሆች ያልተሰጠ ስለ ምን ነው? አለ። 6 ይህንም የተናገረ ሌባ ስለ ነበረ ነው እንጂ ለድሆች ተገድዶላቸው አይደለም፤ ከረጢትም ይዞ በውስጡ ከሚገባው ይወስድ ስለ ነበረ ነው።John 12:5 Likewise, mahibrekidusan and EOTC synod is concealing its genuine agenda and deluding the laity as if they are concerned about the laity and unity of the church .Mahibrekidusan is known for every priestly classs member as an ardent persecutor, accuser and it steals millions in the name of “ቆሎ ትምህርት ቤቶች መምህራንና ደቀመዛሙርት ” traditional religious disciples and monasteries.
    Let those who disparage and insult our Bishops repent and stop their intimidation!!!They were cheering when non-Orthodox genocidal somalian and eritrean army were massacring Orthodox Tewahedo Church laity,priests, nuns and monks. The destruction and robbery conducted on Monsateries were sources of joy and ecstasy for many ethiopians , mainly those who favor for the socalled mahibrekidusan and support neftegna’s territorial expansion theory.
    ለዚህ ነው በፍትሓ ነገሥቱ የተፃፉ ና ዘመኑን የማይዋጁ ቀኖናዎች ለቤተክርስቲያኗ አገልግሎት አዋጭነት እስከታመነበት ድረስ በጉባኤ ማሻሻልና ለውጥ ይደረግባቸል፥፥ነገር ግን ዶግማ አይለወጥም፥፥ ዶግማ የሚለው ቃል የግሪክ (የጽርዕ) ሲሆን ትርጉሙም የማይሻር የማይለወጥ የማይቀየር የማያልፍ ማለት ነው። ዶግማ ወይም እምነት አይጨመርበትም አይቀነስበትም አይሻሻልም ችግርና ፈተናም ቢመጣ እስከ ሞት ድረስ አጥብቀን የምንይዘው ነው፥፥አንድ ፓትርያርክ አንድ ሃይማኖትአንዲት ጥምቀት ፥ የሚለውን ጥቅስ ሃይማኖታቸውን ላልቀየሩ ውድ ኢኦተቤ አባቶችን እና ሕዝባዊ ጥያቄዎቻቸውን ለማጣጣል ሲባል የያለ አግባብ ያለቦታው መጥቀስ በወንጌል ቃል ከመሣለቅ ና ማፌዝ ተለይቶ አይታይም፥፥ ይቆየን ፥፥

  2. Alex

    January 27, 2023 at 5:45 am

    You are doing great. You wrote an outstanding article who can give clear image for those who are concerned on this issue in particular, for humanity in general. The only comment i have is regarding the number of detainees in wodotika(a concentration camp around Hawwasa).The number of detainees there in the camps are more that 3000. For your information, there are two concentration camps in wondotika within very near distance in between the two. And at a relatively narrow(small in size) camp, there are 600 commando and special force members only, whereas in the big camp there are former ENDF members from different divisions and from the center and are 3000 in number. The security situation in the two camps was also completely different. It is also possible to list out the the names of the detainees in two camps. For your surprise, there is no a single progress in security and wellbeing of these members even though the peace deal had signed. There are some many related issues to be raised regarding this scenario, anyway.

    Thank you for your contribution. Keep pressing on this issue till justice for these former ENDF members is come true.

    • Microphone media tigray is against Oromo people

      January 28, 2023 at 5:40 pm

      Could you advise the man running Microphone Media Tigray channel. his video is entitled” ኣስደንጋጭ ሰበር መግለጫ ከጠቅላይ ቤተ ክህነት // ጳዻሳት ከቤተ ክህነት ታፍነው እየተወሰዱ ነው?” he gave its title “ሰበር መግለጫ ከጠቅላይ ቤተ ክህነት” which is untrue. Plus, the monk speaking there is cying only about his own situation because he is against newly elected bishops; formerly he backed the genocide on Tigray.Many of you know him well.

      If these bishops stand against our church and people and incite the laity of EOTC to stand against newly ellected bishops, we cannot defend them now even if we don’t wish anything to happen to anyone as christans.

      They are doing this nonsense because they felt millions of eotc laity and the government of ethiopia will back them.

      PLease please stop this guy called microphone media tigray working something similar to nefethgna people in the name of Tigray.
      other media reporting about this monk name roha media and you will notice the room in which this monk is speaking and no one is there except one young man hold the door to prevent people coming in. Using multiple microphones don’t make it a press relase from betekihent but could be from mahibrekidusan and other mafia people who want to incite the laity.

  3. Mahibrekidusan should be dismantled

    January 25, 2023 at 7:38 pm

    ማህበረ ቅዱሳን ወይስ ማህበረ ሰይጣን Mahbere kidusan weys mahbere seytan

    የእግዚአብሔርን ቃል የተናገሩአችሁን ዋኖቻችሁን አስቡ
    የሚገርመው ነገር «መልከ ጥፉን በስም ይደግፉ» እንዲሉ እነዚህ እራሳቸውን ማህበረ ቅዱሳን እያሉ የሚጠሩ ማህበረ ሰይጣኖች በቅድስት ቤተ ክርስቲያን ስር ነን እያሉ እንደ መዥገር ተለጥፈው ንጹሐን ወንድሞችንና እህቶችን በማሳሳት አባቶችን እንዲሳደቡ የሚያደርጉ አንዴ በቅዱሳን ስም እራሳቸውን ማህበረ ቅዱሳን ደግሞም የጥፋት መልእክተኞች እንደሆኑ እያወቅናቸው እራሳቸውን በሌላ ስም ደጀ ሰላም ብለው አሁንም የማጭበርበር ሥራቸውን እንደ ቀጠሉ አሉ። እኔን የሚያሳዝነኝ ግን እነሱ ለነፍሳቸው የማይራሩ መሆናቸውና እንደ ድሮው ባይሆንም አሁንም ድረስ በነዚህ ማህበረ ሰይጣኖች የሚታለሉት ወንድሞችና እህቶች ናቸው።
    ቅዱስ ቃሉ «ዋኖቻችሁን» የሚለው ሰላም ለኪ ሳይሉና ሀብተ ክህነት ሳይኖራቸው በራሳቸው ፈቃድ በቅዱሳን ስም ማህበር አቋቁመው አስራት የሚሰበስቡትን ሳይሆን በነ ቅዱስ ጴጥሮስ ወንበር የተተኩትን ቅዱሳን አባቶችን እንደሆነ ይህን እውነት መገንዘብ የሚያስቸግራችሁ አይመስለኝም። ይህ ደግሞ በአመጻ፣ አበውን በመሳደብና በማዋረድ የሚገኝ አይደለም። እባካችሁ እናስተውል። ቤተ ክርስቲያን አንዲት ናት የመናፍቅና የኢአማንያን ሳይበቃ እኛ ገና ለእምነቱ ሕጻናት የሆነው ለአባቶች ህመም አንሁንባቸው።

    AnonymousOctober 8, 2009 at 12:41 PM
    ይህንን አጭር የማህበረ ቅዱሳን ድራማ በደጀ ሰላም ላይ ለጥፌላቸው ነበረ ግን ዲሊት አደረጉት እናንተ ግን እንደማታደርጉብኝ ተስፋ አደርጋለሁ። ታሪኩ ለቀልድ የተጻፈ ሳይሆን የእውነት ታሪክ ነው፤
    ማህበረ ቅዱሳኖች ወይም የዚህ ብሎጎች እንዳሉት ማህበረ ሰይጣኖች ሳይማሩ አስተማሪዎች የሆኑት በልባቸው ድንዳኔ ነው። አንድ የማህበረ ቅዱሳን አመራርና መምህራቸው ያደረገውን ልንገራችሁ። መቼም ጆሮ ለባለቤቱ ባዳ ነው አይደል የሚባለው። ማን እንደሾመው በውል ባላውቅም ሲጠሩት መምህር ዲያቆን ዳንኤል ክብረት ትሉታል። ታዲያ በአንድ ወቅት እንደ መምህራኖቹ ሊቅ መስሎ ለመታየት በጨርቅ መስሎት አለባበሱን አሳምሮ በአንድ ከባህር ማዶ ወደሚገኝ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ቤተ መቅደስ ዘው ብሎ ጥልቅ ይላል። በዚያ የነበሩ አንድ አባት ስላላወቁት ማን ትባላለህ ብለው ይጠይቁታል እርሱም መምህር ዲያቆን ዳንኤል ክብረት እባላለሁ ብሎ ይመልሳል። ታዲያ እኒህ አባት እንግዳ ዲያቆን መጣ ብለው እንኳን ደህና መጣህ፤ በል ከኛ ጋር ትቀድሳለህ እግዚአብሔርን አመስግን ቢሉት እርሱም አይ እኔ አልቀድስም አይሆንልኝም ብሎ እርፍ። እሳቸውም ምን ነው የኔ ልጅ ቢሉት፤ ቅዳሴ አልችልም ማስተማር ብቻ ነው የምችለው ብሎ እርፍ። እንደነገሩ ሁሉም አልፎ ስርዓተ ቅዳሴ ተጠናቅቆ ውጭ ከወጣ በኋላ እራሱን ሲያጋልጥ እኒህ አባት ተሐድሶ ናቸው፣ መናፍቅ ናቸው ብሎ ማስወራት ጀመረ። እንዲህ ነው እንግዲህ የተርታ ስም ሲያወጡ። ሲያጋልጧቸው ውጭ ወጥተው እያጋለጥን ነው ብለው ያወራሉ። ታዲያ ዳንኤል ክብረት ማን ነው? በእውነት ይንን ዲያቆን ትሉታላችሁ? መምህርነቱስ ከየት የመጣ ይሆን? ያላዋቂ ሳሚ …

    እባካችሁ እናንተም ዲሊት እንዳታደርጉት ሌሎችም ይወቁት።

    source :

    • Fake excommunication by fake eotc synod full of neftegna

      January 26, 2023 at 5:51 pm

      Abune mathais should no longer be a patriarch of Tigray . He is working with nefetgna and stand together with genociders . Tigray should elect its own patriarch.

      This fake excommunication made by abune mathais and nefethgna mafia synond is unacceptable.

    • Fake excommunication of Nefethgna synod will not intimidate anyone

      January 27, 2023 at 1:13 pm

      Most of you guys are brainwashed by eotc dominated by neftegna tribalists who deceive their own people with biblical verses for their own agenda., economic and territorial expansion.

      We don’t accept the current excommunication passed by the corrupted bishops who don’t respect the patriarch, but manipulate him for their own advantage disrgerading canonical and biblical regulations.
      Mahibrekidusan and its suppoters among bishops run the church and moving it towards disaster. You may ask many of the church leaders and scholars and they will tell you how this wicked mahibrekidusan has been working for over a century .

      We are witnessing the vulgarity and wickdness of the ordinary followers of EOTC when insulting and diparaging newly elected bishops . It is a sign of arrogance and irreligious attitude.

      It will be amtter of time,n but Oromia will not stay with neftegna church and Tigray alreday disociated itself from genocidal synod.

      According to the teaching of Christ and canonical writings of the church , the current members of EOTC synod have no canonical and biblical rights to ecommunicate newly elected bishops , because they blessed the genocide in Tigray and sponsored it . Thoudsands of nuns, monks, and priests were exceuted , amputated by the genocidal army.

      The book of fitanegetst is against these current bishops in the synod of EOTC .And the bible says “Answer Jesus’ statement “If any one of you is without sin, let him be the first to throw a stone at her” is found in John 8.
      Do you think appointing bishops will be sinful than those who support and finance genocide against their own laity, nuns , monks and priests ?

      You believe them because they are doing and uttering what you want to see and hear and they are in favor of your own tribe . When you act as tribalist , it is natural that you will not feel it but you don’t like others to stand for their rights and speak up in defense of their own laity in Oromia .
      You are defendi ng your own power and territorial expansion , how could you blame others for defeinding their own church ?

      Oromia don’t need a waged bishops and priests
      John 10:12 – Jesus the Good Shepherd
      Verse 12. – He that is a hireling(ምንደኛ እረኛ ), and not a shepherd, whose own the sheep are not, seeth the wolf coming, and leaveth the sheep, and fleeth (the word μισθωτὸς occurs in Mark 1:20).

      የኦሮሚያ ሕዝበ ክርስቲያን ቋንቋውን የሚናገር ብቻ ሳይሆን ባህሉንና እሴቶቹን የሚያከብር ለሕዝበ ክርስቲያኑ ክብርና ፍቅር ያለው መሪ አባት እንጂ ምንደኛ እረኛ ለገንዘብ(አሥራት በኩራት፥ለማከማቸት የቋመጠ ) ብሎ የተቀጠረ ጳጳስና ካህን ካሁን በሗላ አይሻም፤፤በታሪክ እንደምንረዳው የግብፅ ጳጳስ በጦርነት ወቅት ኢትዮጵያን ልጆቻቸውን ጥለው ወዳገራቸው ሸሹ፥፥በዚያን ወቅት ብዙ ካህናትና መነኮሳት ምዕመናን ተጨፍጭፈዋል፤፤አሁንም ተቆርቋሪ የሆነ የኔነት የሚሰማው ችግሮች በማህበረ ሰቡ ውሥጥ ሲከሰት በሃላፊነት የሚፈታ አባት እንጂ አንድ ነፍጠኛ ምንደኛ በሥማ በለው በአሥተርጓሚ የሚሰራ አባት ካሁን በሗላ አይፈለግም፥

      You are deleting many of comments because it is against your politics of religion and you know many of your relatives are befiting from nefetgna led church . Simply , church is led by mafia who steal millions annualy from poor people in the name of religious propagnada. oif these people love the laity and respect the word of God, there are many poor churches and poor merigetas and traditional schools, tyhey have to help them all. EOTC have billions in its bank.

  4. Dismantle Mahibre Kidusan both in Tigray and Oromia

    January 25, 2023 at 7:18 pm

    “ማህበረ ቅዱሳንን” ያያችሁ!
    February 10, 2013የዕለቱ ዜናዎች
    ከዲ/ን ሙሉጌታ ወልደገብርኤል
    በአንድም በሌላም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን እምነት ተከታይ ሆኖ ራሱን “ማህበረ ቅዱሳን” በማለት የሚጠራ ነፍሰ ገዳይ ሳለ መንፈሳዊ ጭምብል አጥልቆ ንብረትነቱ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን የሆነ ንዋያተ ቅድሳትና የተለያዩ ቅርሳቅርሶች ከዬ ገዳማቱና አድባራቱ እያደነ ከመዝረፍና ከመመዝበር አንስቶ ለዓላማው ያልተንበረከኩ ሊቃነ ጳጳሳት: ካህናትና ዲያቆናት በማሳደድና ነፍስ እስከ መግደል ድረስም የተሰማራ የጥቁር ራስ ስብስብ መሰሪ ድርጅት የማያውቅ ሰው ይኖራል የሚል እምነት የለኝም፡፡
    በእርግጥ ማህበሩ በመላ ሀገሪቱ ባሰማራቸው ለዓመታት በስለላ የሰለጠኑ አባላቱና በተለያዩ የመንግስት የሃላፊነት ቦታዎች የተቀመጡ ግለሰቦች ጭምር በመጠቀም “ማህበረ ቅዱሳን የተቃቃመው ጥንታዊትና ሐዋሪያዊት የሆነችው የኢ/ኦ/ተ/ቤ/ን ስርዓተ አምልኮ ለትውልድ ማስተላለፍ ነው፡፡ ዓላማውም አበው ትተውልን ያለፉት ትውፊት፡ ደንብና ስርዓት ጠብቆ ማስጠበቅ ነው።” ሲሉ በነጋ በጠባ ቁጥር ሳይታክቱ እንዲለፍፉ በማድረግ በሰራውና እሁንም ድረስ እየሰራው ባለ ፕሮፖጋንዳ “ማህበረ ቅዱሳን” ሲባል “ብዙዎቻችን” የምናወቀው ሃጢአት የማያውቃቸው፡ ቅዱሳን፡ ንጹሐንና የመላእክት ዘር ያለባቸው ንኡዳን አድርገን በመቁጥር ነው። እንግዲህ ይሄው ቀኑ ደረሰና “የቤተ ክርስቲያን ስርዓትና ትውፊት ጠብቆ ለማስጠበቅ የቆምኩ መንፈሳዊ ማህበር ነኝ” እያለ ሕዝብ ሲያደኖቅር ዓመታት ያስቆጠረ ድርጅት የሃይማኖት መሪዎች እየፈጸሙት ላለው ጥፋት ይሄው ጭራሽ መራጭና አስመራጭ ሆኖ በመሪ ተዋናይነት ተሰልፎ ሽርጉድ እያለ ይገኛል። (ስም ማጥፋት ወይንም ደግሞ ተራ ውንጀላ አይደለም እየተባለ ያለው ለማረጋገጥ ከተፈለገ የሚቀጥለውን ሊንክ በመጨቆን እውነቱን ሊያረጋግጡ ይችላሉ።
    ማኅበሩ(so-called Mahibrekidiusan) እንኳን የቅዱሳንን ታሪክ ማዘከር ይቅርና ፈጽሞ በስማቸው ሊጠራ የማይገባው መሆኑንን እስኪ እንመልከት። በቤተክርስቲያናችን ትምህርት እንደምናውቀው ቅዱሳን ካላቸው ላይ ከፍለው ብቻ ሳይሆን ያላቸውን ሸጠው ለውጠው ለድሆች አካፍለው በክርስቶስ ኃይል ለክርስቶስ ብቻ የኖሩ እና የኒኖሩ ናቸው። የእኛ ማኅበረ ቅዱሳን ግን ባለዘመናዊ የቢሮ ሕንጻ ገንብቶ እዛ ውስጥ በተሽከርካሪ ወንበር ተቀምጠው በብዙ ሺህ የሚቆጠር ገንዘብ ለደመወዝ፣ ለተለያዩ የአገልግሎት ክፍያዎሽ እያወጡ ከሕንጻው ሥር ደግሞ የታረዙና መውደቂያ ያጡ ጧሪ ቀባሪ የሌላቸው እናት አባት የሌላቸው ፈሰው በእነርሱ ላይ እየተረማመዱ ሊጸድቁ የሚፈልጉ ሰዎች ማኅበር ነው።
    ለረዥም አመታት ማኅበሩ የቆሎ ትምህርት ቤቶችን በዘመናዊ መልኩ ልናሰራ ነው በዚህ አካባቢ በዚህ ቦታ እንዲህ ያለ የቆሎ ትምኅርት ቤት ተዘጋ ተማሪዎቹ ተበተኑ እያለ በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠር ገንዘብ አሰባስቧል። እስኪ እዚህ ቦታ ይህ የቆሎ ትምህርት ቤት በዚህን ያህል ወጪ በዘመናዊ መልኩ አሰራን የሚሉትን ያሳዩን ? ባካፋ ዝቀው በማንኪያ እዚህና እዛ ጠብ እያደረጉ ያቺን ደግሞ አጋኖና ተአምር የተሰራ አስመስሎ በማቅረብ ተአማኒነት ለማግኝት ከሚደረግ ማታለያ በስተቀር ማኅበሩ በርግጥም ለቤተክርስቲያን የቆመ ሳይሆን ተልዕእኮው በደምብ ሊጤን የሚገባው ነው። እንደ ሰሞኑ ማኅበሩን ሲከሱ እንደተሰሙት ግን ማኅበሩ የመንግሥት ተቃዋሚ ሳይሆን ነገሩ የተገላቢጦሽ ነው ባይ ነኝ። ወጣቱ ትውልድ በተለይም ለሃገሩ ተቆርቋሪና ለውጥ ሊያመጣ የሚችለውን የሕብረተሰብ ክፍል ሞራልና የሃገር ፍቅርስሜት እየሰለበ እንደ አውሮፓ ቅኝ ገዥዎች በጸሎት ነው እያለ ኅዝቡን እያደነዘዘ ያለ ማኅበር ማኅበረ ቅዱሳን ነው። ጉልበት ያለው በጉልበቱ አባቶች በጸሎት ሃብታሙም በገንዘቡ ለሃገሩ ሏአላዊነትና አንድነት መቆም ሲገባው ዛሬ ማኅበረ ቅዱሳን ይህን ለውጥ አምጪ ወጣት በመሰለቡ የሃገርና የቤተክርስቲያን ጠላቶች መውደቂያ ጊዜ ለመዘግየቱ አንዱና ዋነኛው ምክንያት ነው ባይ ነኝ።

    Source : by ከደብረጊዮርጊስ(October 16, 2014) & ከዲ/ን ሙሉጌታ ወልደገብርኤል(February 10, 2013)

  5. Don't post it for your info written by pro Mahibrekidusan priest

    January 25, 2023 at 5:23 pm

    • Home
    • መነሻ ገጽ
    • የዕለቱ ዜናዎች
    • ነፃ አስተያየቶች
    • ጥናታዊ ጦማሮች
    • ሰብአዊ መብት
    • ጋዜጣዊ መግለጫዎች
    • ኢኮኖሚ
    • ጤና
    • ኪነ ጥበብ
    • ታዋቂ ሰዎች
    • ስፖርት
    • ስለ እኛ
    “ጭንጋፍ (ምቱር) ፓትርያርክ” – (በቀሲስ አስተርአየ ጽጌ)
    February 20, 2013
    ነፃ አስተያየቶች
    PDF “ጭንጋፍ (ምቱር) ፓትርያርክ” – (በቀሲስ አስተርአየ ጽጌ)
    (በቀሲስ አስተርአየ ጽጌ)
    ማሰሰቢያ፦ “ወለእመ ተራድአ በመኳንንተ ዝንቱ ዓለም፡ወተሠይመ ለቤተ ክርስቲያን እምሃቤሆሙ ይትመተር ወይሰደድ ውእቱኒ ወኩሎሙ እለ ተሳተፍዎ”(ፍ.ነ. ፻፸፭) ማለትም፦ “በመንግስት ድጋፍ የተሰየመ ግለ ሰብ ጭንጋፍ ነው”። በቦታው እንዲቀመጥ የተባበሩት ሰዎችም ህይወት የሌለውን ህይወት ያለው በማስመሰል የተባበሩ ናቸውና ጭንጋፎች (ምቱራን) ናቸው።
    “ይትመተር” ማለት፦ ይጨንገፍ ማለት ነው። “ይሰደድ” ማለት ደግሞ፤ ጭንጋፍ ሆኖ በተወለደ ህይወት አልባ ውራድ ላይ የሚፈጸመው ስርአት ይድረስበት ማለት ነው። ሊወለድ ነው እየተባለ የሚታወጅለት ይህን ግለ ሰብ፤ በመንበሩ ላይ አጽናው ብለን በቅዳሴያችን ልናወሳው ይቅርና፤ “አርህቅ እግዚኦ እምኔየ። ወእምነ ኩሉ ህዝብከ። ወእምዝንቱ መካን ቅዱስ ዘዚአከ”(ሥ.ቅ. ገጽ ፴ ቁ ፴፰) እያልን ከፍ ባለ ድምጻችን ከግላችን፤ ከማህበራችንና ከተቀደሰው መንበራችን እንዲርቅ የምናውጅበት ምቱር ፓትርያርክ ነው። መመሪያችን “ወእለ ሴሙ ላዕሆሙ መገብተ ከሐድያነ ንኮንኖሙ በግዘት በኩሉ መዋዕል”(ፍ.ነ. ፻፩፡ ፳፫) እንዲል ይወገድ የሚለው ምቱሩን (ጭንጋፉን) ብቻ ሳይሆን ሿሚዎችንና የተስማሙትን ሁሉ ነው።
    “እመኒ ሞአ በጉሁሉት ምቱር ውእቱ” (ፍ.አ. ፭. ቁጥ. ፻፸፮)
    “በሸፍጥ ምርጫ በመንበር ላይ የሚቀመጥ ምቱር” ማለትም ‘ህይወት የሌለው ጭንጋፍ’ ነው። በባህላችን የአዕምሮ መታወክ ካልገጠመን በቀር፤ ውራድ ወይም ጭንጋፍ ሆኖ የተወለደውን ሰውም ሆነ እንስሳ ለማሳደግ ከናቱ ማህጸን ተቀብሎ የሚያቅፍ የለም።
    ህዝብ ሳይመርጠው፥ እግዚአብሄር ሳይጠራው ወደ ፓትርያርክነት የሚመጣ እንደ ውርጃ ይቆጠራል። እንዳይከሰት ጥንቃቄ ይደረግ ዘንድ መጽሐፋችን መመሪያ ይሰጣል። በዘመናችንም የውስጥና የውጭ ሲኖዶሶች በሰየሙት ዛሬ የሞት ስቅላት አቶ ስብሀት ነጋ በፈረዱበት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የሰላምና አንድነት ጉባኤ (የሰላሙ ቡድን) አማካይነት ተጨንግፎ ከሚወለድ ፓትርያርክ እንድናለን ብለን ተስፋ አድርገን ነበር።
    ነገር ግን የወያኔ መንግስት ይህን ሁሉ ጥያቄ ሳይቀበል፤ የህዝቡንም ፈቃድ ጥሶ በመለመላቸው ጳጳሳት አዋላጅነት ጭንጋፍ (ምቱር) ፓትርያርክ ለመውለድ በምጥ ላይ መሆኑን በብዙኀን መገናኛዎች ሰማነው። የህዝበ ክርስቲያኑና የሊቃውንቱ ክህነታዊ ተማህጽኖ የመነጨበት የቤተ ክርስቲያናችን መመሪያ እንደሚጠቁመን፤ አሁን በሚከናወነው መንገድ ጨንግፎ የሚወለደውን ፓትርያርክ “ሕልፈቱ ቅድመ አስተርእዮቱ” ብላ ቤተ ክርስቲያናችን ትጸየፈዋለች። ይህን ለመግለጽ የሞከርኩባቸው ዋና ዋና ምክንያቶች የሚከተሉት ናቸው።
    O ፩ኛ፦ተጨንግፎ የሚወለደው ፓትርያርክ
    O ፪ኛ፦እንዴት ጨነገፈ
    O ፫ኛ፦መቀበል የለብንም
    O ፬ኛ፦እግዚአብሔር የከፈተው በር
    O ፭ኛ፦የእርቀ ሰላሙ ቡድን ሃላፊነት
    O ፮ኛ፦ የህዝበ ክርስቲያኑ ሐላፊነት
    ከዚህ በመቀጠል “ተጨንግፎ የሚወለደው ፓትርያርክ” በማለት የቀረጽኩትን የመጀመሪያውን አንቀጽ በማብራራት ይህችን ጦማር እጀምራለሁ።
    ፩ኛ፦ ጨንግፎ የሚወለደው ፓትርያርክ
    የካቲት ፳፩ ስለሚወለደው ፓትርያርክ ስናስብ ከአቡነ ጳውሎስ የተለየ ሆኖ እናገኘዋለን። አቡነ ጳውሎስን ይህ መንግስት ከሜዳ አግኝቶ በማደጎ አሳደጋቸው እንጅ ጸንሶ የወለዳቸው አይመስሉም። ይህን ለማለት ያስገደደኝ፤ እርቁ እንዲጀመር በፈቀዱት በአቡነ ጳውሎስ ላይ አቶ ስብሀት ነጋ “እርቁ እንዲጀመር በመስማማታቸው ተሳስተዋል” ብለው በወረወሩባቸው ትችት እራሱ የወያኔ መንግስት አቡነ ጳውሎስን የጉዲፈቻ ልጅ አድርጓቸዋል። የኢ.ህ.ዴ.ግ. ልጅ መስለው የተገኙት በቦታው ከተሰየሙ በኋላ ነውና ማደጎ ነበሩ ማለት ነው። ይህ ዛሬ ሊወለድ ነው ተብሎ የተነገረን ፓትርያርክ ከአቡነ ጳውሎስ ለየት ያለ ኢ.ህ.ዴ.ግ.ን በጫካ በነበረበት ጊዜ በአካሉ በሥጋውና በነፍሱ አስመሎ ይወልደው ዘነድ የጸነሰ ነው። ያጸናነሱን ሁኔታ የቀድሞው የሕ.ወ.ሓ.ት. ሊቀመንበር ከነበሩት ከዶክተር አረጋዊ በርሄ መጽሐፍ እንመልከተው። (ዝርዝሩን እዚህ ላይ በመጫን ያንብቡ)።
    የዶክተር አረጋዊ ታሪካዊ ሕህያው የምስክርነት ቃል፦
    “የትግራይ ህዝብ ነጻ አውጭ ግንባር በ1979 አመተ ምህረት አስተሳሰብ ለዋጭ የፕሮፓጋንዳ መርሀ ግብር ለሚመለምላቸው ቀሳውስት ዘረጋ። የማሰልጠኑ ዓላማ ቤተ ክርስቲያኗን ከህዝብ ለይቶ በመምታት ስፋቷን ማጥበብና በትግሬአዊነት ላይ ብቻ የተመሰረተ ስሜት በትግራይ ተወላጆች ጭንቅላት መክተት ነው። ቤተ ክርስቲያኗ ለረዥም ዘመናት በህዝቡ አዕምሮ ላይ ስትተቀርጸው የኖረችውን ብሄራዊ የኢትዮጵያነትን ስሜት ከትግራይ ህዝብ አዕምሮ ጠራርጎ በጠባቡ ትግሬአዊነት ስሜት በመተካት የቤተ ክርስቲያኒቱን ይዘት እያጠበቡ ራሷን ቤተ ክርስቲያኒቱን መምታት ነው።
    የወረዳ ስልጠና የተጀመረው በጠንካራ ትግሉ የታወቀው ካዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በነገረ መለኮት ትምህርት የተመረቀው ገብረ ኪዳን ደስታ ነው። የስልጠናውም ይዘት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ጠቅላላ መዋቅራዊ አስተዳደር በትግራይ ነጻ አውጭ ድርጅት ባለሟሎች መተካትና በቤተ ክርስቲያኒቱ አካባቢ የትግርኛ ቋንቋ እንዲሰፍን ማድረግ ነው። በዚህ መንፈስ ተቀረጾ የተዘረጋው እቅድ በየሰበካውና አጥቢያው ያሉትን ቄሶችና ምእመናኑን ቤተ ክርስቲያኒቱ ጠብቃ ካቆየችው ታሪክና ብሄራዊ መዋቅር እየገነጠሉ በማስኮብለል ወደ ነጻ አውጭው አምባ መሰብሰብ ነው። መነኮሳት በመምሰል ደብረ ዳሞ ወደ መሳሰሉት ገዳማት ሰርጎ በመግባት የድርጅቱን እቅድ በማስተጋባት የሚያዳክም አጥኝ ኃይል በስብሀት ነጋ መሪነት ተመሰረተ። የማሰልጠኑ ተግባር ከተፈጸመ በኋላ፤ የሰለጠኑት አስመሳይ መነኮሳት በትግራይ ምድር ዙሪያ ያሉት አብያተ ክርስቲያናት ከዋናው ጽፈት ቤት መገንጠልን በ1987 እና በ1989 ተግባራዊ እንዲያደርጉት አደረገ። ከነጻ አውጭው አመራር የሚቀበለው መነኮሳት እየመሰለ ሰርጎ የገባው አስመሳይ ቡድን፡ ከቤተ ክርስቲያኒቱ ዋና መዋቅር ተገንጥሎ ከነጻ አውጭው ጋራ ጎን ለጎን የማካሄ ስራውን ቢሮ ከፍቶ ጀመረ። በዚህ ጊዜ ከዋናው ጽ ቤትና ከነጻ አውጭው ትእዛዝ በሚቀበሉት ቡድኖች መካከል የጎላ ልዩነት በግልጽ መታየት ጀመረ። እስከ 1990 ድረስ ሁለቱም ጎን ለጎን ሲሰሩ ከቆዩ በኋላ፤ ነጻ አውጭው መቀሌን ሲቆጣጠር፡ ከዋናው ጽ ቤት አመራር ይቀበል የነበረው መቀሌን ለቆ በ1991 ወደ ደሴ ሲሄድ፡ በነጻ አውጭው ስር ይመራ የነበረው ቡድን መቀሌውን ተቆጣጠረ”
    ከዶክተር አረጋዊ በርሄ መጽሐፍ ከጠቀስኩት አንቀጽ ፬ ቁልፍ ሀረጎች እነሆ!
    O ፩ኛ፦ “መነኮሳት በመምሰል ደብረ ዳሞ ወደ መሳሰሉት ገዳማት ሰርጎ በመግባት የድርጅቱን እቅድ በማስተጋባት ቤተ ክርስቲያኒቱን የሚያዳክም አጥኝ ኃይል በስብሀት ነጋ መሪነት ተመሰረተ”
    O ፪ኛ፦ “ከነጻ አውጭው አመራር የሚቀበለው መነኮሳት እየመሰለ ሰርጎ የገባው አስመሳይ ቡድን፡ ከቤተ ክርስቲያኒቱ ዋና መዋቅር ተገንጥሎ ከነጻ አውጭው ጋራ ጎን ለጎን የማካሄድ ስራውን ቢሮ ከፍቶ ጀመረ”
    O ፫ኛ፦“የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ጠቅላላ መዋቅራዊ አስተዳደር በትግራይ ነጻ አውጭ ድርጅት ባለሟሎች መተካትና በቤተ ክርስቲያኒቱ አካባቢ የትግርኛ ቋንቋ እንዲሰፍን ማድረግ ነው”
    O ፬ኛ፦ “ነጻ አውጭው መቀሌን ሲቆጣጠር፡ ከዋናው ጽ ቤት አመራር ይቀበል የነበረው መቀሌን ለቆ በ1991 ወደ ደሴ ሲሄድ፡ በነጻ አውጭው ስር ይመራ የነበረው ቡድን መቀሌውን ተቆጣጠረ”በማለት ጸንሳ፤ ወልዳና አሳድጋ የሰጠችን መንደር ትባረክና ብትንትን አድርገው ዶክተር አረጋዊ በርሄ ነግረውናል።
    ይህን ይቅርታ የሌለው ደባ በቤተ ክርስቲያናችን ላይ ቀደም ብለው የፈጸሙ አቶ ስብሀት ነጋ ጫካ በነበሩት ጊዜ ካቀዱት የጥፋት ሴራቸው ጋር ስለተጋጨ፤ የጉዲፈቻ ልጃቸውን ሟቹን አቡነ ጳውሎስን እርቀ-ሰላም እንዲጀመር በመፍቀዳቸው ኮንነዋቸዋል። “ዕርቅ ለመፈጸም በማለት ሰዎችን ሲልኩ የነበሩ ቄሶች መሰቀል አለባቸው” ቢሉ፤ “እምውስተ ርኩስ ምንትኒ ኢይወጽእ ንጹህ ወበውስተ ሀሰት በአይቴ ይትረከብ ጽድቅ” (ሲራ ፴፩፡፬) ማለትም፦ “ከአህያ መስዋዕት የሚሆን በግ እንደማይወለድ፤ ከሐሰተኛ ሕልምኛም እውነተኛ ነገር አይገኝም” ብሎ ጠቢቡ የተናገረውን ስለምናውቅ ዛሬ አቶ ስብሀት ነጋ ይሰቀሉ እያሉ አረመኔያዊ ንግግር ቢናገሩ ሊያስደንቀን አይገባም። ባለፈው ስህተታቸው ንስሀ መግባት ሲገባቸው፤ ጭንጋፍ (ምቱር) ፓትርያርክ ለማሸከም ባላቸው ድፍረትና ንቀት በመቀጠላቸው እጅግ ልናዝንላቸው ይገባል። ከኛ የሚጠበቅብን ሊያሳዝሉን የሚሞክሩትን ጭንጋፋቸውን (ምቱርን) ፓትርያርክ እራሳቸው አዝለው እንዲዞሩ ማድረግ ነው። ይልቁንስ በመምጣት ላይ ያለውን የነ አቶ ስብሀት ነጋን ፓትርያርክ ምን እንዳስጨነገፈው? ቤተ ክርስቲያናችን የምትነግሪን “ምን አለሽ?” ብለን እንጠይቃት።
    ፪ኛ፦፦ምን አስጨነገፈው?
    ቤተ ክርስቲያናችን “ይኩን በስምረተ ሕዝብ ዘይሰየም ላዕሌሆሙ። በህርየተ ኩሎሙ ህዝብ”(ፍ. አ. .፺) አማኞቹ በሰላም በስምምነት መርጠውት እሱም በምልአ ልብና በትፍስህት መምራት የሚችል ሲሆን ብቻ ነው ህይወት ያለው ፓትርያርክ ብለን የምንቀበለው። ይህ ሊወለድ ነው ተብሎ የተነገረን ግን በህዝበ ክርስቲያን ሳይፈለግ በካህናት ሳይደገፍ ይልቁንም መራር ተቃውሞ እየሰማ በግርግር በሸር በመንግስት ድጋፍ የሚሰየመውን ፓትርያርክ ቤተ ክርስቲያናችን ጭንጋፍ “ምቱር” ትለዋለች። ሰዎች ሲቃወሙ የተቃውሞ ድምጻቸው እውነትነት እንዳለውና በሀሰት እንደሆነ ተመርምሮ እስኪደረስበት ድረስ፤ ጥቂቶችም ቢሆኑ የተቃውሞ ድምጻቸው ተከብሮ የተጀመረው የምርጫ ሂደት መቆም አለበት።
    ተቃውሞው ተመርምሮ እስከ ሶስት ከደረሰ ማለትም የሚቃወመው የህብረተ ሰቡ አካል ሲሶው ከሆነ ለቤተ ክርስቲያን ሰላምና መረጋጋት ሲባል የታጨው ግለሰብ ገለል በማለት የሲሶው እጅ ህብረተ ሰብ ድምጽ መጽናትና መከበር አለበት።
    የቤተ ክርስቲያናችን መጻሕፍት መርሆ እንመልከት፦
    O ፩ኛ፦ “ወኢይከውን አሐዱ ሰማእት ከመ ይኩን ስምዐ ላዕለ ኩሉ ጌጋይ ወበኩሉ አበሳ ዘአበሰ በአፈ ክሌቱ ወሠለስቱ ሰማዕት የሀልቅ ኩሉ ነገር”(ዘዳግም ፲፱፡፲፬)። በደለኛ ተብሎ የሚወቀስና የሚከሰስ ሰው ክሱ ባንድ ምስክር ብቻ አይረጋገጥ። ክሱ ወቀሳው በሁለት በሶስት የምስክር ድምጽ ይጽና።
    O ፪ኛ፦ “ወእመሰ ኢሰምአከ ንሣዕ ምስሌከ በዳግም አሐደ አው ክልዔ ከመ በአፈ ክልኤ ወሠለስቱ ሰማእት ይቀውም ኩሉ ቃል” ማቴ ፲፰፡ ፲፮። ምከረው ካልሰማህ በሁለት ምስክር ነገር ይጸናልና በሁለት በሶስስት ምስክር ይዘህ ምከረው።ከዚያ በኋላ እንደ አረመኔ ቁጠረው።
    O ፫ኛ፦ “አኮኑ በአፈ ክልዔቱ ወሠለሰቱ ሰማእት ይቀውም ኩሉ ነገር”(፪ቆር ፲፫፡፩) በሁለት በሶስት የምስክር ድምጽ ሁሉ ነገር የሚጸና አይደለምን?
    በኦሪት፥ በክርስቶስና በሐዋርያት ተደጋግሞ የተነገረ ይህ ትዕዛዝ በሀሰት ወይም በአድማ ጻድቁን ወይም ተገቢውን ሰው ለአገልግሎት ሲሰየም በምቀኝነት በተንኮል እንዳይበላሽ የተደረግ ጥንቃቄ ነው። “ይኩን በስምረተ ሕዝብ ዘይሰየም ላዕሌሆሙ። በህርየተ ኩሎሙ ህዝብ”(ፍ.አ.፺) የሚለው ትእዛዝ በመመሪያችን የተመዘገበው ከኦሪት ከክርስቶስና ከሐዋርያት ትእዛዝ መንጭቶ ነው።
    አሁን ሊሰየም በታቀደው ፓትርያርክ ምርጫ ላይ እየጎረፈ ያለው የተቃውሞ ድምጽ ብዛት፥ እንድንለካባቸው ከላይ ከተገለጹት መስፈርቶች በላይ ነው። ይህን ተቃውሞ ሰብሮ የሚመጣውን መሳይ ፓትርያርክ መመሪያችን ምቱር (ጭንጋፍ) ይለዋል። ከዚህ በታች ከ፩ እስከ ፮ ተራ ቁጥር ምቱር ያደረጉትን (ያስጨነገፉትን) ማስረጃዎች በጥንቃቄ እንመልከታቸው፦
    • ፩ኛ፦ በሞት ከተለዩን ሊቃውንቱ መካከል አንዱ በህይወት ያሉት ሊቀ ካህናት መራዊ ተበጀ “የቁጥር ዶክትሪን የለንም” ብለው በመጀመሪያ ተቃውሟቸው ከእነ አቶ ስብሀት በመወለድ ላይ ያለውን ምቱርነት በመግለጽ አስጨንገፈውታል።
    • ፪ኛ፦ በአቃቤ መንበረ ፓትርያርኩ የሚመራው የውስጡ ሲኖዶስ ለጤነኛ ፓትርያርክ አሰያየም ይመች ዘንድ ስምምነት እርቅና ሰላም እንዲቀድም አምኖበት ለእርቁ ድርድር አቡነ አትናቴዎስን፥ አቡነ ገሪማንና አቡነ ቀውስጦስን ወክሎ መላኩ ጭንጋፍ (ምቱር) አድርጎታል።
    • ፫ኛ፦ በሁሉም ወገን ታምኖበት በነ ሊቀ ማእምራን አማረ የተመሰረተው አስታራቂ ቡድን መመስረቱና፤ ይህ ሳይቋጭ ለፓትርያርክ ምርጫ የተደረገውን ሩጫ የቡድኑ ተቃዉሞ አስጨንግፎታል።
    • ፬ኛ፦ምርጫ ከምታሰቡ በፊት እርቀ ሰላሙ እንዲፈጸም የሀገሪቱ ፕሬዝዳንት መቶ አለቃ ግርማ ወልደጊዮርጊስ ያቀረቡት ጥሪም አስጨንግፎታል። (ዝርዝሩን እዚህ ላይ በመጫን ያንብቡ)
    • ፭ኛ፦ በአገር ውስጥና በውጭ ያለው የቤተ ክርስቲያኒቱ አባላት ሁሉ ከምርጫው በፊት እርቁ እንዲቀድም ያቀረቡት ጥያቄ አስጨንግፎታል።
    • ፮ኛ፦የላካቸውን ሲኖዶስ እና የታላከውን ቡድን ወክለው አቡነ አትናቴዎስ በአሜሪካ ራዲዮ “የጀመርነው እርቅና ሰላሙ ከዳር ሳይደርስ ለፓትርያርክ ምርጫ የሚደረገውን ዝግጅት እንቃወማለን” በማለት ያሰሙት የተቃውሞ ጥሪ፤ ከዚህ በላይ የተደረደሩትን ፭ የምስክርነት ድምጽ ማሳረጊያና መደምደሚያ ሆኖ አስጨንግፈውታል ወይም (ምቱር)አድርጎታል።
    ልንይዛቸውና ልንመራባቸው የሚገቡን ከዚህ በላይ ይተገለጹትን እንጅ ወደ ኢምባሲው ሄደው ለነአቶ ስብሀት ነጋ ፖለቲካ ጥቅም ታስቦ Recalculated ተደርገው ከዚህ በታች የቀረቡትን አይደለም፦ ከዚህ በታች ከ፩ እስከ ፬ የተዘረዘሩት ምክንያቶችም ቢሆኑ እነ አቶ ስብሀት ነጋ ሊወልዱት በምጥ ያለውን ፓትርያርክ የበለጠ አስጨንግፈውታል ወይም (ምቱር)አድርጎታል።
    ዋና ዋና ነጥቦችን እንመልከታቸው፦
    O ፩ኛ፦ የአገሪቱ ፕሬዝደንት በግል ክርስትናቸውም ሆነ ፕሬዝደንታችው ቤተ ክርስቲያኒቱ ያቀፈችው ከ፵፩ ሚሊዮን ባለይ ነው የሚባለው ህዝብ የፈቀደውን ለማንጸባረቅ ባለባቸው ግዴታ፤ ከፓትርያርክ ምርጫ በፊት ስምምነቱ እንዲፈጸም የሰጡትን የተቀደሰ ሀሳብ እንዲቀይሩ “የኢሀደግ ፈቃድ አይደለም” በማለት ከአቃቤ መንበረ ፓትርያርኩ ከአቡነ ናትናኤል የተሰነዘረባቸው ተግሳጽ ሸፍጥ በመሆኑ አስጨንግፎታል።
    O ፪ኛ፦በቅርስነት ከምንመለከታቸው አባቶቻችን ከአቡነ አትናቴወስ ቃል ያፈነገጠ ወረቀት የሰላም ቡድኑ ከውጩ ሲኖዶስ ጋራ ወግኗል የሚል ቃል ንቡረ እድ ኤልያስ የተባሉት ሰው በአዛውንቶቹ አባቶች ስም ጽፈው ያሰራጩት ሽፍጥ አስጨንግፎታል።
    O ፫ኛ፦ ከዚያም “ዕርቅ ለመፈጸም በማለት ሰዎችን ሲልኩ የነበሩ ቄሴች መስቀል አለባቸው” በማለት አቶ ስብሀት ነጋ የተናገሩት አረመኔዊ የስቅላት ፍርድ አስጨንግፎታል።
    በነዚህ ሁሉ ውስብስቦች (Complication) የሚወለደው ፓትርያርክ በገዛ እትብቱ ታንቆ በመጨንገፍ እንዲወለድ አድርጎታል። ከዚህ በላይ በተዘረዘሩት ነገሮች ተጨንግፎ የመጣውን ፓትርያርክ ቤተ ክርስቲያናችን እንዳንቀበለው ታዝዘናለችና መቀበል አይኖርብንም። ይህንም በጥንቃቄ አብረን እንመልከተው።
    ፫ኛ፦መቀበል አይኖርብንም።
    ከዚህ በላይ በተገለጸው ትርምስና ግርግር ተመርጫለሁ ብሎ የሚመጣውን ፓትርያርክ ከ፩ እስከ ፮ ተራ ቁጥር ከዚህ በታች ተብራርተው የተገለጹት የቤተ ክርስቲያናችን መመሪያ እንዳንቀበለው በአጽንኦ ያስገነዝበናል።
    ፩ኛ፦ ቅዱስ ጴጥሮስ “ረዐዩዘሀሎ ኀቤክሙ መርዔቶ ለእግዚአብሄር እንዘ ተአቅብዎሙ ወኢትቅንይዎሙ በኩርህ አላ በጽድቅ በእንተ እግዚአብሔር እንዘ ኢትሬብህዎሙ አላ በምልአ ልብክሙ ወበትፍስህት፡ እንዘ ኢትትሄየሉ ሕዝቦ ለእግዚአብሄር አላ አርአያ ኩንዎሙ ለመርዔቱ“ (፩ኛ ጴጥ ፭፡፪) ይህም ማለት፦ የእግዚአብሄርን ህዝብ በጥንቃቄ ምሩ። ምእመናን ሳይፈቅዱ በተጽእኖ አስገድዳችሁ ለመምራት አትሞክሩ” የሚለው ጥብቅ ትእዛዝ ነው። ሊቃውንት አበው፤ በአስረጅና በዓቢይ አገባብ እየታጀቡ ከሁለት ጊዜ በላይ ተደጋግመው የሚቀርቡ ትእዛዞች ትኩረት ሊሰጥባቸው የሚገባ ጥብቅ ትእዛዛት ናቸው ብለው አስተምረውናል። ከተቃወሱ ለጥገና የሚያስቸግር ሀውክ ይፈጠራል ይላሉ። እንዳሉትም በዚህ አረፍተ ነገር ለአጽንኦተ ትእዛዝ ተደጋግመው የተገለጹት በዓቢይ አገባብ አጎላማሽነት የቀረቡት፤ የካቲት ፳፩ ቀን በሚሰየመው የፓትርያርክ ሹመት ተጥሰዋል።
    ሀ፦ አላ ረዐዩ………… በጽድቅ
    ለ፦ አላ ረዐዩ…………በምልአ ልብክሙ ወበትፍስህት፡
    ሐ፦ አላ ኩንዎሙ አርአያ…………ተብለው የተገለጹት ዓበይት ነገሮች በነ አቡነ እስጢፋኖስ አዋጅ ተጥሰዋል። በነ አቶ ስብሀት ነጋ ተመልምሎ የሚመጣው ፓትርያርክ በሐዲስ ኪዳን ትእዛዝ ላይ ተመስርተው በመመያችን ላይ ተገልጸው ከዚህ በታች የተዘረዘሩትን ትእዛዞች የጣሳቸውን እንመልከት።
    ፪ኛ፦ “ወይትነስኡ ላዕሌሁ በጽድቅ ወኢይህድግዎ ይትዐደው ሃበ አባግዐ ክርስቶስ”(ፍ.አ ፭ ቁ. ፻፹፭-፮) በሚለው አንቀጽ ከሌሎች አፍራሽ ትእዛዞች ጋራ ኢይኅድግዎ የሚለው ጥብቅ ትእዛዝ ሶስት ጊዜ ለአጽንኦተ ነገር ተደጋገመ።
    ሀ፦ ኢይኅድግዎ፦ይትዐደው፤ መመሪያውን ጥሶ የሚመጣውን ምእመናን ችላ አይበሉት።
    ለ፦ ኢይኅድግዎ፦ይንበር፤ በመንበሩ እንዲቀመጥ ምእመናን እድል አይስጡት
    ሐ፦ ኢይኅድግዎ፦ ይትመየጥ፤ ካባረሩትም እንኳ በኋላ እንዳይመለስ ምእመናን በሩቅ ይጠብቁት” ተብሎ በመደጋገም ተነገረ።
    ፫ኛ፦ “ለእመ ይትጋአዙ ሰብአ ሀገር አው አህጉር እስከ ይትከፈሉ ሃበ ፪ቱ ክፍል ወበዛቲ ምክንያት ተሠይመ ካልዕ ኤጲሲ ቆጶስ ለይሕትቱ ጥዩቀ በእንተ ዝንቱ። ወለእመኒ ኢረከቡ ለዕለ ቀዳማዊ ኤጲሲ ቆጶስ ዘይደሉ ለመቲሮቱ ለይንበር በመካኑ። ወእመሰ ረከቡ በላዕሌሁ ለይሲሙ በመካነ ዚአሁ ዘአልቦ ነውር ውስቴቱ ወለዝንቱ ያውግዝዎ”( ፭፡ ፻፸) አከራካሪ ነገር ተፈጥሮ ሰው ተከፋፍሎ ሳለ፤ የተነሳው ነገር መስመር ሳይዝ በግርግር ፓትርያርክ ቢሰየም ጉዳዩን በጥንቃቄ ይመርምሩት። በመጀመሪያው ሰው ላይ ምንም የእምነት ሕጸጽ ከሌበት ይመለስ። የሚለው ትእዛዝ ሳይቋጭ ቁጥሩ ከሶስት እጅ በላይ የሆነው ህዝብ እየተቃወመው የመጣውን ፓትርያርክ መቀበል የለብንም። “ወለእመኒ ኢረከቡ” እና “ወእመሰ ረከቡ” በሚሉ አበይት አገባቦች ታጅባ የቀረበችው “ረከቡ” የተባለቸው ግስ በነ አቶ ስብሀት ነጋ የስቅላት ፍርድ ማስፈራሪያ የምትታለፍ አይደለችም።
    ፬ኛ፦“ወለእመ ተራድአ በመኳንንተ ዝንቱ ዓለም፡ወተሠይመ ለቤተ ክርስቲያን እምሃቤሆሙ ይትመተር ወይሰደድ ውእቱኒ ወኩሎሙ እለ ተሳተፍዎ”(፻፸፭) ማለትም፦ በመንግስት ድጋፍ የተሰየመ ግለ ሰብ ጭንጋፍ ነው። በቦታው እንዲቀመጥ የተባበሩት ሰዎችም ህይወት የሌለውን ህይወት ያለው በማስመሰል የተባበሩ ናቸውና ጭንጋፎች (ምቱራን) ናቸው። “ይትመተር” ማለት፦ ይጨንገፍ ማለት ነው። “ይሰደድ” ማለት ደግሞ፤ ጭንጋፍ ሆኖ በተወለደ ህይወት አልባ ውራድ ላይ የሚፈጸመው ስርአት ይድረስበት ማለት ነው።
    ፭ኛ፦ “ዘተማኅጸነበእንተ ምግብናሁ ለሰብአ አፍአ አው በመኳንንተ ዓለም ይርድእዎ በእንተ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን እንዘ የሀስስ በዝንቱ አኅስሮቶሙ ለሕዝበ እግዚአብሄር”(፻፸፰) በመንግስት ርዳታና አጋዥነት የገባ ፓትርያርክ ህዝበ እግዚአብሄርን ያወረደ ተጨንግፎ የመጣ ነው። ጭንጋፍ ሆኖ በተወለደ ህይወት አልባ ውራድ ላይ የሚፈጸመው ስርአት ይድረስበት ማለት ነው።
    ፮ኛ፦ “ይትመተር ዘይነስእ ሢመተ ክህነት በኅልያን፤ አው በተገርሞ፤ አው በአድለዎ ፤ አው በትምይንት፤ አው በአሰፈዎ ሕልያን (ፍ. አ ፮፡ ቁ፡ ፪፻፳፬)” ጥብቅ ትእዛዝ ያዘለችውን ይህችን ሐረግ እንተነትናት። የዚህች ሐረግ ማሰሪያ ግስ “ይትመተር” ናት። ማለትም ይጨንገፍ ማለት ሲሆን፡ የሚያስጨነግፉትም ምክንያቶች ከዚህ በታች የተደረደሩት ናቸው።
    በህልያን……………………….በፍቅረ ሲመት የተበከለ ሕሊና
    አው በተገርሞ………………….በምድራዊ ሥልጣን አስፈራሪነት የመጣ ፓትርያርክ
    አው በአድለዎ………………….ሚዛኑን ሳያሟላ የመጣ
    አው በትምይንት………………..በማን አለብኝ ስሜት የመጣ ፓትርያርክ
    አው በአሰፈዎ ሕልያን…………..በመሞዳሞድ የመጣ ፓትርያርክ
    ይህች ሀረግ ብቻ በየተሸከመችው የቤተ ክርስቲያናችን ትእዛዝ: እነ አቶ ስብሀት ነጋ የሚሰይሙትን ፓትርያርክ ተቀብለን ቅዱስ ብጹዕ ብለን በቅዳሴያችን ልናስታውሰው አይገባም።
    “ወንህነኒ ሰበክነ ስመከ ልዕልተ ወክብርተ ውስተ ኩሎን አብያተ ክርስቲያናት ወውስተ ኩሎን አህጉር ወበሀውርት ወአዘዝነ ይዝክሩከ በኩሉ ቅዳሴያት”(ሃ.አ. ፻፬፡፲፫) ከሚለው ከኦርቶቶክሳዊው መርሆችን ጋራ ያጋጨናል። በዚህ አረፍተ ነገርበቅዳሴያችን ስሙን እንድናስታውሰው የታዘዝነው ቃሉን ሳይለዋወጥ፥ ሸቀጣ ሸቀጥ ሳይደባልቅ፥ ለነገረ መለኮቱ፥ ለሞራሉ፥ ለተየሰየመለት ዓላማ ጸንቶ ለቆመ፥ በእውቀቱ፥ በችሎታው፥ በታማኝነቱ ታምኖበት ያለአንዳች ተቃውሞ ለተመረጠ አባት ብቻ ነው።
    ሊወለድ ነው እየተባለ የሚታወጅለት ይህን ግለ ሰብ ግን፤ በመንበሩ ላይ አጽናው ብለን በቅዳሴያችን ልናወሳው ይቅርና፤ “አርህቅ እግዚኦ እምኔየ። ወእምነ ኩሉ ህዝብከ። ወእምዝንቱ መካን ቅዱስ ዘዚአከ”(ሥ.ቅ. ገጽ ፴ ቁ ፴፰) እያልን ከፍ ባለ ድምጻችን ከግላችን፤ ካንድነታችንና ከተቀደሰው መንበራችን እንዲርቅ የምናውጅበት ምቱር ፓትርያርክ ነው።
    ከኛ እንዲርቅ ይህን የምናውጀው ምቱር ሆኖ በመጣብን ፓትርያርክ ብቻም አይደለም። “ወእለ ሴሙ ላዕሆሙ መገብተ ከሐድያነ ንኬንኖሙ በግዘት በኩሉ መዋዕል”( ፻፩፡ ፳፫) ይህን ምቱር ፓትርያርክ በላያችን ላይ የጫኑብን እና በሀሳቡም የተስማሙት ሁሉ ምቱራን ጭምር ከኛ እንዲርቁልን ነው።
    አያችሁ! ቅዳሴያችንን ብንመለከተው እኮ “ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ” እያሉ ለሚቀደሱት ለጸወርተ መንበሩ ሱራፌልና ኪሩቤ ቅዳሴ ተሰጥኦ ነው። ይህን ቅዳሴ በመቀደስ ተሰጥኦውን የምትመልሰዋ ቤተ ክርስቲያናችን “አናቅጽ ሲኦል ኢይሄይልዋ” የተባለችው ናት። ቅዳሴያችን እንደነ ስብሀት ነጋ የመሳሰሉ ነፍሰ ገዳዮች ወደ ቤተ ክርስቲያናችን ሾልከው የሚገቡበትን ጓዳ እየዘጋ፤ ክርስቶስ የከፈተውን በር እንድንመለከት የሚመራን ነው።
    ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያናችን የሰጠችንን ከኦሪቱ ጀምሮ በየእለት ስከምንጠቀምበት መጽሀፈ ቅዳሴያችን ላይ ያለውን ሊቃውንት አበው ያስተማሩንን ሳንለቅ ያተረጓጎማቸውን ስልት ሳንቀይርና ሳንደበላልቅ ቀጥ ብለን ብንሄድ በጓዳ በር ሾልኮ የሚገባውን እያስወጣን በበሩ የሚመጣውን ይደልዎ ብለን በመቀበል ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችንን ከነ ስብሀት ነጋ ወጥመድ ማትረፍ ይቻላል። (የነ ፋሌቅ ወጥመድ የሚለውን ጦማር እዚህ ላይ በመጫን ያንብቡ)።
    ፬ኛ፦የተከፈተው በር
    በቅዱስ መጽሐፍ ላይ የተመሰረተው የቤተ ክርስቲያን ታሪክ እንደሚነግረን፤ ቤተ ክርስቲያን በምድር ላይ የተመሰረተችው ከተለያዩ ቦታወች ባህልና ቋንቋ ለተለመደው ዓመታዊ በዓል ወደ ኢየሩሳሌም በተጓዘ ሰው።
    ታሪኩ እንደሚነግረን፤ ከተለያዩ ቦታዎች በዓለ ጰራቅሊጦስን ለማክበር ኢየሩሳሌም ላይ የተሰበሰቡት ሰዎች ክርስትናን በራሳቸው ቋንቋ ሰምተው ቤተ ክርስቲያንን አዝለው ወደየ አገራቸው ለመመለስ አስበው አልነበረም። ሐዋርያትም ቢሆኑ ባንድ ቤት ተሰብስበው ዘግተው የነበሩት እንዳትበታተኑ ቆዩ የተባሉበትን ምሥጢር በሚገባ ተርደተውና ከተለያየ አካባቢ ለመጣው ሰው በየራሱ ቋንቋ ነግረን እንልካለን ብለው አስበው አልነበረም። ሆኖም እግዚአብሔር በመለኮታዊ እቅዱ ከተለያዩ ቦታዎች ሰዎችን ወደ ኢየሩሳሌም ሰበሰበ። ሐዋርያትንም ባልተረዱት መንገድ ኢየሩሳሌም እንዲቆዩ አደረገ። ሐዋርያት ዘግተው በተሰበሰቡበት ቤት ላይ ሰውን ሁሉ አንድ አርጎ የሚስብ እሳት መሳይ ኃይል አነደደ። ከሩቅ ቦታ የተሰበሰበው ህዝብ ሁሉ ይገናኝበት ዘንድ በፍርሀት የተዘጋውን ቤት ወደ አደባባይነት ለወጠው።
    እንደዚሁ ሁሉ በዘመናችን እግዚአብሔር ተመሳሳይ ስራ በቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን እየሰራ ነው። ቤተ ክርስቲያናችን በእርስ በርስ ጥላቻ ዝግ ነበረች። የውስጡም ሆነ የውጭ ሲኖዶስ ተስማምተው ችግሩን ሊፈቱት በሩን ሊከፍቱት ባለመቻላቸው ይልቁንም “ወእመሰ በበይናቲክሙ ትትባልኡ ወትትናሰኩ ተኀልቆ ተርፈክሙ“ (ገላ ፭፡፲፭) ከተባለው ደረጃ በመድረሳቸው፤ እነሱ ባላወቁት መንገድ በሰላሙ ቡድን መከሰት ላይ እግዚአብሔር እንዲስማሙ አደረጋቸው። በሰየሙት ቡድን አጋዥነት እንኳ ችግሩን መፍታት አልቻሉም። እንግዲህ ቢገባንና ብንረዳው እንድንጠቀምበት እግዚአብሄር በሰላሙ ቡድን በኩል ቤተ ክርስቲያናችንን ከነ አቶ ስብሀት ነጋ እንድናተርፋት በሩን አዘጋጅቷል። የሰላሙ ቡድን ይህን ረቂቅ ጥሪ ተረድቶና ተገንዝቦ ከእርቁ በፊት የፓትርያርክ ምርጫ እንዳይታሰብ ድምጽ ያሰሙትን ሁሉ ድርጅቶችን ታላላቅ ሊቃውንት ካህናትንና የተበታተነውን ህዝበ ክርስቲያን በማስተባበር ሃላፉነቱን ይወጣ ዘንድ ታሪካዊ ግዴታ ወድቆበታል።
    ፭ኛ፦ በሰላሙ ቡድን ላይ የወደቀው ታሪካዊ ግዴታ፦
    የሰላሙ ቡድን “ዘይፈቅድ ይህንጽ ማኅፈደ ፡አኮኑ ይቀድም ይንበር ወየሀስብ ጻእጻአ እመ ዘየአክሎ ከመ ይሳርር መሰረቶ፡ እመ ስእነ ፈጽሞቶ ኩሎሙ እለ ርእይዎ ይእህዙ ወይሳለቁላእሌሁ (ሉቃስ ፲፬፡፳፰_፴)” የሚለውን የክርስቶስን ቃል መመሪያ አድርጎ ከሆነ: ከላይ ከ፩ እስከ ፬ የተዘረዘሩትን የቤተ ክርስቲያናችን መመሪያዎች ከመፈጸም አያፈገፍግም። ወደዚህ ተልእኮ ስትገቡም ይህን ግዴታ በመዘንጋት አይመስለኝም። ተልእኮው በቀላሉ ከፍጻሜ እንደማይደርስና መስዋዕትነት እንደሚጠይቅ ሳትረዱ ጀምራችሁት ከሆነ፤ አካባቢያችሁን የመቃኘት አቅም የሌላችህና ቤተ ክርስቲያናችን ያለችበትን ማእበል ሳትረዱ ዘላችሁ የገባችሁ፤ ወይም በሁለት ልብ ሆናችሁ ጀምራችሁታል ማለት ነው። “ሁለት ሀሳብ ላለው በመንገዱም የሚወላውል ሁሉ ከአምላክ ምንም የሚያገኘው ረድኤት የለም“ (ያዕ ፩፡፰) የሚለውን ረስታችሁታል። ወይም በቀላሉ ቢሳካ የባለውለታነትን ውዳሴና የሚገኘውን ጥቅማ ጥቅም ለመሳተፍ፤ ሳይሳካ ቢቀር በቀውስ ላይ ላለችው ቤተ ክርስቲያን ግድ ሳይኖራቻሁ፡ ለራሳችሁ ሰላማዊ ኑሮ ቅድሚያ
    በመስጠት ከአጥፊው ቡድን ጋር ያላችሁን ወዳጅነት ቀጥላችሁ ከዚያም ከዚህም በሹመት በሽልማት ለመኖር የምትፈልጉ ያስመስልባችኋል።
    ይህ ደግሞ ስለ ቤተ ክርስቲያን አንድነት የሚጨነቀውን ህዝብ አጓጉቶ፤ ለድርድር የቀረቡትን የበለጠ አዋግቶ መሸሽ ስለሆነ፤ ቤተ ክርስቲያንን በደሏት ብለን ከምንወቅሳቸው ሰዎች የከፋ በደል ነው። ሊቃውንት አባቶች እናንተ በገባችሁበት ፈታኝ ሁኔታ ላይ ገብቶ አሸንፎ ለወጣው ጽኑዕ የቤተ ክርስቲያን ሰው መታሰቢያ ይሆንለት ዘንድ የተደረሰለትን ቅኔ ትምህርት እና አቅጣጫ የሚያሳይ ቅርስ ነውና ላስታውሳችሁ።
    “ክቡድ ቀርን ኤዎስጣቴዎስ፤ ዘበቆልከ ለነ በዘመነ ወንጌል ሐዲስ፤
    እስመ ልበ አድባር ከደነ፡ ኃይለ ሃይማኖትከ ጢስ።
    አመ ዕድወትከ ቀላየ በየብስ።
    እምቅቡአነ ዘይት መንፈስ ቅዱስ፤ ዘይትባየጸከ መኑ በፍኖተ ሞገድ ግብረ ነፋስ።
    እመኒ ተባየጽከ በዕድወተ ዓባይ ተርሴስ፤
    በበትር ወሐሜላት፤ ሙሴ ወኤልያስ፤
    በመንግስተ ሰማይ ዛህን በገነተ ሄኖክ መርስ፤
    አልቦ ዘየዓብዮ ለአጽፍከ ዮሐንስ”
    ይህ ቅኔ ከገባችሁ ማንም ሳይጠይቃችሁ የናት ቤተ ክርስቲያናችሁ ሁኔታ አስገድዷችሁ በፈቃዳችሁ መንቀሳቀስ የጀመራችሁትን ቀርቶ ሙታንን ከመቃብር የሚቀሰቅስ ነው።
    “ብዙወች ነበሩ አገር ያፈራቸው፤
    ዳሩ ምን ይሆናል ሞት ነው ያጠቃቸው” የሚለው ቅኔ በድምጻዊቷ ጉሮሮ በኩል ለመላ ኢትዮጵያውያን እንዲደርስ ያደረጉት ኢትዮጵያውያን ሊቃውንት ናቸው።
    “ክረምት ባይመጣ ሁሉ ቤት።
    እንግዳ ባይመጣ ሁሉ ሴት” የሚባለው ባህላዊ አባባልም አለን። በሰላም ጊዜ ሁሉ አዋቂ፡ ሁሉ ጀግና ነው። አፋችንን የፈታንበት፤ ዛሬም የምንደግመው ዳዊት “ኩሉ ጻድቅ በጊዜ ርቱዕ” የሚለው ከባህላዊው አባባላችን ጋራ የሚስማማ ነው። ባህላውያን አባባሎቻችንም ሆኑ የሊቃውንት አባቶቻችን ቅኔዎች የመነጩት የቅኔ መጻሕፍት ከሚባሉት ቅዱሳት መጻሕት ነው።
    አገር በሽብርተኞች ስትናወጽ ዜጋ የሆነ ሁሉ ራሱን ለመከላከልም ሆነ አገርን ለማረጋጋት በሚደረገው ፍልሚያ ለመሳተፍ በደህና ጊዜ ያስቀመጠውን መሳሪያ ከያለበት እየፈለገ እንደሚወለውል፤ እኛም የእምነት የሞራልና የቁርጥ ታማኝነት ምንጮች የሆኑት ሊቃውንት አባቶቻችን ያስቀመጡልን ቅኔዎች ራሳችንን የምንመዝንባቸው አካባቢያችንንም የምንፈትሽባቸው ናቸውና በዚህ ጊዜ ልንዳስሳቸው ይገባል።
    የአባቶቻችን ቅኔዎች መሠረታቸው የቅኔ መጻሕፍት ተብለው የሚጠሩት ቅዱሳት መጻሕት ናቸው ብያለሁና፥ ጥቂቶችን ከጥቂት መጻሕፍቶች ልጥቀስ።
    “በሊዓ ብዙህ መዓር አኮ ሠናይ ወየሀምግ ከርሰ፡ ወየኃይል ለረቅይ” (ምሳ ፳፭፡ ፳፯) ይህም ማለት “የሚጣፍጥ ማር አብዝቶ መብላት ጥሩ አይደለም። ሆድ ይነፋል። በመጨረሻም ያስታውካል” አንገትን እያቅለሰለሱ ያለቦታውና ያለተገቢው ትህትና በመስጠት ባለስልጣንን መቅረብ ረብ የሌለው ጥቅም ፍለጋ ነው። በዚህ መንገድ የሚገኘው ሹመትና ሽልማት ያውርዳል። ከመካከላችሁ ይህ መሳይ ባህርይ ያለው ሰው ካለ ቆልምሞ በመውሰድ ይዟችሁ ገደል እንዳይገባ ተጠንቀቁ!
    የሰላም ልኡክ ብላችሁ በፈጠራችሁት ድርጅታችሁ በጨለመበት ጊዜ ብቅ በማለታችሁ ዘላቂ ቁም ነገር ትሰራላችሁ በማለት ከነ ስብሀት ነጋ በቀር ሁሉም ደስ ብሎት ተቀብሏችኋል። ሁሉም አሁን በገባበት አረንቋ ሲዘፈቅ ድምጻችሁ በመጥፋቱ፤ ከናንተ ጋራ የቆመው ህዝብ “መኑ የአምር ከመ ትጠፋዕ በከዊነ ተነ ጊሜ” (መቃ ፱፡፱-፲) ማለትም፦ ፍለጋው እንደማይገኝ እንደ ጉም ሽንት ተኖ ጠፍቶ እንደሆነስ ምን እናውቃለን? እየተባባለ ነው።
    ሽባና ተልካሻ ከሆነ ከዘር ከጎሳና ከክፍለ ሀገር ከጥቅማ ጥቅም በሽታ ተላቃችሁ፡ ራሳችሁን ካሉባልታ አግልላችሁ “ብእሲሰ ጠቢብ ያፈቅር ሰሚአ መጻሕፍት። ወዘሰ ይናፍቅ ወኢይትአመን በመጽሐፍ ይከውን ከመ ሐመር እንተ ታንኮልል መእከለ ዐውሎ” (ሲራ. ፴፮፡ ፪) የሚለውን ምክር ተከተሉ። ማለትም፦ አዋቂ ሰው ከመጻህፍት በሚያገኘው ጥበብ ይመራል። አላዋቂ ሰነፍ ሰው ግን ባሉባልታ ይደናበራል። በራሱ ጸንቶ መቆም ያቅተዋል። በነፋስ እንደሚናወጽ መርከብ ይዋዥቃል” በሚለው በጥበበኛው ሲራክ ሚዛን ራሳችሁን መዝኑ!
    “ብእሲ ምሁር ዘተገሰጸ ብዙሀ የአምር ወዘአፈድፈደ ጥበበ ይነግር” (ሲራ ፴፩፡፱) የሚለውን በመመልከት ብቻችሁን እንወጣወለን ብላችሁ አትሞክሩ። ከናንተ ይልቅ በልምድ በአመክሮ የበሰሉትን ሊቃውንት አሰባስቡ!
    የምትከተሉት የቀኖና፥ የሞራል፥ የህግና የነገረ መለኮት ጉዳይ ስለሆነ “ሁለት ልብ ሆናችሁ ወደ ህግ አትቅረቡ (ሄኖክ ፴፬፡ ፱) የሚለውን ምክር አትርሱ። ሁሉም አሁን በገባበት አረንቋ ሲዘፈቅ ድምጻችሁ በመጥፋቱ፤ ከናንተ ጋራ የቆመው ህዝብ “መኑ የአምር ከመ ትጠፋዕ በከዊነ ተነ ጊሜ” (መቃ ፱፡፱-፲) ማለትም፦ ፍለጋው እንደማይገኝ እንደ ጉም ሽንት ተኖ ጠፍቶ እንደሆነስ ምን እናውቃለን? እየተባባለ መሆኑን እያሳሰብኳችሁ እሰናበታችኋለሁ። ይህን በመሰለ ፈታኝ ዘመን ላይ ቤተ ክርስቲያን ስትወድቅ፥ ህዝበ ክርስቲያኑ ሀላፊነቱን እንዴት እንደሚወጣ በመመሪያች ተጽፎ የተቀመጠውን በሚቀጥለው ጦማር አቀርባለሁ።
    ለሌሎች ቀሲስ አስተርአየ ጽጌ ጦማሮች የሚከተለዉን ድህረ-ገጽ ይመልከቱ

    ተጨማሪ ያንብቡ: መርህ አልባነት ፣ የጭፍን ወይም የጨለማ ጉዞ!

    1. YordanosSays:
    February 21, 2013 At 8:24 Am
    ቀሲስ አስተርአየ ጽጌ ለሰጡት ትንታኔ ፡ እጅግ ፡በጣም እናመሰግናለን ! ጠቅለል ያለና ሰፋ ያለ ግንዛቤ ሰጥቶናል ።
    2. SamoraSays:
    February 21, 2013 At 9:25 Pm
    Keses Tsege Well Done. The Word Of God Is Thunder Bolt, Fire, Can Remove Mountains And Dry Oceans, Lakes, Rivers. The Holy Of Israel Has A Plan He Has The Way In The Last Minute His Awesome Power Will Seen By Everyone. My Dear Just Pray To God For The Peace Of Our Churches. The Great Man In Histroy Atse Tewodros Major Problem Was His Left Hand Was In The Churches Instade Of Serving All Mighty God He Try To Use His Policies By God’s House. GOD Know All How They Raise And Fall. Our Father God Gave Him Time To Rethink But He Even Thaught That. God Meant Simple Word. Look Our God Has So Many Ways. He Brought The British Army And Lost His Life In Shamful Way. Anyone Who Killed Himself/Sucide Will Not Enter The Kingdom Of God.
    My Brother Read Psalm 36 And 37 God Is Always With Us. TPLF Take Off Your Hand From God’s House Now Do Not Interfer. TPLF You Do Not Know How Much Stronger Than What Happen And The Judgement Of God Chase You. TPLF Forgot Somany Things Right Now……. So The Only Way Is Peace And Forgivness’ Through This Process The Elected Pope, People And Government Will Have Garanted Safty. My Brother We Know Something The Work Of GOD IS COMING. DO NOT HISTATE EVEN THEY ELECTED THE NEW POPE WITH OUT PEACE. GOD HAS SO MANY CALCULATION HE HAS SO MANY WAY. I HAVE A FAITH THE HOLY OF ISRAEL WILL NOT FORGET HIS CHILDREN WISHES. LET THE EXILE SYNOD AND ADDIS ABABA SYNOD PREPARE FOR THE WORST.

    “ወለእመ ተራድአ በመኳንንተ ዝንቱ ዓለም፡ወተሠይመ ለቤተ ክርስቲያን እምሃቤሆሙ ይትመተር ወይሰደድ ውእቱኒ ወኩሎሙ እለ ተሳተፍዎ”(ፍ.ነ. ፻፸፭) could you imagine a syond blessing a genocide against christians and priets of etoc will no longe be a synond . Just simply using this verse that mahibrekidisan used to defame Abune Mathias .They are ” Mituran”
    if you write some of te words of this geez phrase you will find it on intenet

  6. Orthodox Tewahedo Church of Tigray will no longer join the pro-genocide EOTC

    January 25, 2023 at 4:23 pm

    በቅድስት ቤተክርስቲያን ስም የተዋቀረውና ቅድስት ቤተክርስቲያንን በቅኝ እየገዛ ያለዉ ማህበረ ቅዱሳን ተብየዉ የንግድ ድርጅት ቅዱሳን አባቶችን እንዲዘልፍ ና እንዲያስፈራራ ማን አሠለጠነው፥፥ይህ ማህበር በቆሎ ተማሪዎች እና ጥንታዉያን ገዳማት ስም የሚሸቅጥ ሲሆን ከእንጀራ ፥ሽሮ ና በርበሬ፥አንሥቶ እስከ የተለያዩ ውድ ጥሬ ዕቃዎችን ወደ፥ውጭ በቅድስት ቤተክርስቲያን ስም እየላከ የሚነግድ የንግድ ድርጅት ነው፥፥ይህ ድርጅት ቅድስት ቤተክርስቲያኗ ለረጅም አመታት በታላቅ ድካም ና ፈተና ያስተማረቻቸው የመምህራን፥ና መዘምራን መሪጌቶች ፤አገልጋይ ካህናትና መነኮሳትን ስም በማጥፋት ከቅድስት ቤተክርስቲያን ወጥተው ወደ ሌሎች ተቅዋማት እንዲገቡ ለዓመታት ምክንያት ሆኑዋል፥፥የዚህ ድርጅት አካሄዱና ሥርዓቱ ያልተመቻቸው አንዳንዶችን መነኮሳት ፥ልጆች አሏቸው እንዲህ ናቸው ይህን ሲያደርጉ አይተናቸዋል እያሉ ሲያራክሱ ና መዕመናን በእነዚህ አገልጋዮች ላይ እንዲነሱ በማድረግ ሲያሳድም ይታወቃል፥ ይህ ሰይጣናዊ ሥራው በማንኛቸውም ካህናትና መምህራን የታወቀ ነው፥፥
    ማህበረ ቅዱሳን በቤተክርስቲያን ውሥጥ የሚፈፀሙ ጉዳዮችና የቤተክርስያን መከራን ይመለከተናል ያንገበግበናል ካሉ በሌሎች ክልሎች የሚኖሩ የቅድስት ቤተክርስቲያኗ ምዕመናን ቤተክርስያን ውሥጥ በሥርዓተ ቅዳሴና አገልግሎት ላይ ሳሉ ሲታረዱና ሲረሸኑ ለምን መግለጫ አላወጣም
    አልሰማንም ሊለን ነው ይሆን በቅድስት ቤተክርስቲያኗ ምዕመናን ላይ የተፈፀመው የጅምላ ዕልቂት ና የካህናት መታረድን በውጭ የሚገኙ የካቶሊክ ቤተክርስቲያናት ሳይቀሩ ለመላው ዓለም አሳውቀዋል፤፤

    ይህ ድርጅት የሰንበት ተማሪዎችና የቀድሞ የደርግ አባላት ስብስብ ነው፤፤ታዲያ ይህ ድርጅት የቅድስት ቤተክርስቲያኗ የበላይ አካላት ጳጳሳትንና መምህራንን የማስፈራራትና ስማቸውን የማጠልሸት መብት የለዉም ከእኚህ አባቶች የበለጠ መንፈሳዊ ሥልጣንና ዕውቀት የለውም፤፤እርግጥ ነው ይህ በግብሩ ማህበረ ሰይጣን የሆነው ማህበረ ቅዱሳን ተብየዉ የቤተክርስቲያን ውሥጥ ማፊያ በምዕመናን ዘንድ ጥሩ ምሥል እንዲኖረውና ተቀባይነቱን ለማሥፋት ከየገዳማቱና ቆሎ ትምህርት፥ቤቶች የተለያዩ መማህራንን እና አበምኔቶችን በሥሩ በማህበሩ ውሥጥ ሰብስቧል፤፤በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የዩኒቨርስቲዎች ተማሪዎችን ገና ከግቢ ከገቡ ጀምሮ ከሥር ከሥሩ በሃይማኖት ስም ብሬን ዋሽ በማድረግ ከተመረቁ ሗላ ከነዚህ ተማሪዎች አሥራት ና በኩራት(ገንዘብ)በቅድስት ቤተክርስቲያኗ ስም እየሰበሰበ እና እያከማቸ ያለ የንግድ ተቅዋም ነው፥፥ይህ ማህበር እነዚህ የዩኒቨርስቲ ተማሪዎች ከዩኒርስቲ ቆይታቸው በሗላ በየተቀጠሩበት የግልና የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ለማህበሩ ዓላማ እንዲሠሩ ሲያደርግ ፥ ለዚሁ ዓላማም ሌት ተቀን በሥለላ ሥራዉና በፖለቲካዊ አካሄዱ የታወቀ ነው፤፤
    ይህ ድርጅት እውነት በእውነት ለቅድስት ቤተክርስቲያኗ የሚቆረቆር ከሆነ በአገልጋይ እጦት የሚዘጉ ቤተክርስቲያት፥በመሠረታዊ አቅርቦት እጦት በረሃብ በችግር የተዘጉ የቆሎ ትምህርትቤቶች ፥እና ደቀመዛሙርቶቻው ወደ ሌላ ቦታ የተሰደዱ ብዙዎች አሉ ለምን ይህ ማህበር አረይዳቸውም በቆሎ ተማሪዎችና በጥንውያን ገዳማት ስም እየለመኑ ና በማንኪያ ሰፍሮ በመሥጠት ለጋስ የቤተክርስቲያኗ ምዕመናንን ማታለል አግባብ አይደለም፤፤

    እነዚህ ቅዱሳን የኦሮሚያ አባቶች የቤተክርስቲያኗ ሕግና ሥርዓት የተከተሉ የላቀ ቤተክርስቲያኗ ትምህርት ያላቸው የቤተክርስቲያኗ ምዕመናንን ጥሪና ፍላጎት ቅድሚያ ሰጥተው እየታገሉ ያሉ እውነተኛ አባቶች ናቸው፤፤ለረጅም አመታት በኦሮሚያ የሚገኙ ምዕመናን በገዛ ቋንቋቸው እንዲማሩ እና ቅዱሳት መፃሕፍት በኦሮሚኛ እንዲተረጎሙላቸው ሲጠይቁ ቆይተዋል፤፤በአማራ ልሂቃን የሚመራው ሲኖዶስ የኦሮሞ ሕዝብን ጥያቄን ሲያጣጥል ቆይቷል፤፤ይህ ማህበር የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች የሆኑ ቅዱሳን አባቶች የራሳቸውን ጉባኤና አስተዳደር ስላዋቀሩ ብቻ ልጆች አሏቸው ወዘተ ብሎ ስም በማጥፋት የራሳቸውን የገንዘብ ጥማት ለማርካት ሲዉተረተሩ ይታያሉ፤፤ሰባ ሁለት ቋንቋ ለቅዱሳን ሓዋያት የተገለጠበት ምክንያት ቅዱሳን ሓዋርያት በሄዱበትና በደረሱበት ሁሉ ሕዝቡን በቋንቋው እንያስተምሩ ነው፤፤ቤተክርስቲያኗ በግዕዝ ይፈፀም የነበረ የቅዳሴ ስርዓቷ እና ሌሎችም ቅዱሳት መፃሕፍት ወደ አማርኛ የተተረጎሙበት ምክንያት ሁሉም ምዕመናን የግዕዝ ዕውቀት ስለሌለዉ በሚረዳው ቋንቋ የቤተክርስቲያኗ አገልግሎት ተካፋይ እንዲሆን ነው፤፤ታዲያ ሌላው ሕብረ ብሔር በቋንቋው እንዳይገለገል ማድረግ ታላቅ በደል አይሆንም ወይ ፤፤
    እንደ ቤተክርስቲያኗ የሕግና ሥርዓት መጽሓፍ ፍትሓ ነገሥት በጅምላ ዕልቂት የተሣተፉ ጳጳሣትና ካህናት ሥልጣነ ክህነታቸው ና አባትነታቸው የተሻረ ነው፥፥የበደሉትን ምዕመንና ያሳረዱትን ካህናትን በጸሎት ይቅርታ መጠየቅና ንሥሓ መግባት ይጠበቅባቸዋል፥፥
    አማራ ሥላል ሆነ ብቻ ሥልጣኑንና ትምህርቱን ማቃለል የቤተክርስቲያኗ ሕግን የጣሰ ነው፥፥አሁን ካለው ህጋዊ ነኝ ከሚለዉ ሲኖዶስ ይልቅ አዲሱ የቅዱሳን አባቶች ሹመት የተቀደሰና ትክክለኛ ነው፥፥ ምዕመናን በገዛ ቋንቋቸው የሚገለገሉበት ሥርዓት ሥለተመሠረተ ብቻ ቤተክርስቲያን ፈፅሞ ፈረሰ አያሰኝም፤፤ይህን የሀሰት ፕሮፓጋንዳ ሃይማኖታዊ ፖለቲክስ በምዕመናን ጆሮዎች የሚያንቆረቁሩ ቢኖሩ ድብቁ አላማቸችን ና ጥቅማጥቅማችን ይቀርብናል የሚሉ ብቻ ናቸው፥፥አንድ የቤተክርስቲያን አስተዳዳሪም ሆነ ጳጳስ በሥርዓቱ ሊመራውና ሊያስተምረው ከሚችለው አጥቢያና ምዕመን ቁጥር (አቅም) በላይ ጠቅልሎ በመያዝ በመቶ ሽዎች የሚቆጠር ገንዘብ ለዘመናት ሲያግበሰብሥ ቆይቷል፥፥ይህን በሃማኖት ሽፋን የሚራመድ ሥርዓት ያጣ ብዝበዛ ለማስቆም የኦሮሞ ሕዝብ የራሱ ልጆችና አባቶቹ በገዛ ቋንቋው ሊያስተምሩትና ሊያስተዳድሩት ይገባል፥፥የቁልቢ ገብርኤልና ሌሎች ብዙ ገቢ ያላቸው ታላላቅ አድባራት አሥራት ኩራት ይቀርብናል ሲሉ ነው ነፍጠኞቹ እየጮሁ ያሉት፥፥ከኦሮሞና፥ትግራይ ሕዝብ ገንዘቡን ብቻ እንጂ ማንነቱን አይፈልጉትም፥ለቋንቋውና ለባሕሉም
    ክብር የላቸውም፥በአማራ ከተማ ከሚኖሩ ሰዎች የሰማነው ነገር ቢኖር አንድ የከተማው ካህን ሥስት ሺ ንስሃ ልጆችአሏቸው፥መቼ ነው የሚጎበኟቸው ሲባል የለም፥ ታዲያስ በየጊዜው ሶሥት ብር ከያንዳንዱ ምዕመን ይሰበስባሉ፥፥ይህ ጥቅም እንዳይቀርብን ሲሉ ምዕመንናትና ካህናት ሲታረዱ ያላለቀሱ ነፍጠኞቹ ካህናትና መዘምራን ጥቅማችን ሊቀርብን ነው ሲሉ በአደባባይ ሲነፋረቁ ሲያለቃቅሱ ታይተዋል፤፤ይህ ሁላቹ ያያችሁትና የምትመሠክሩት ነገር ነው፥፥እነርሱ ለገዛ ጥቅማቸው እንደ ይሁዳ የቆሙ መሆናቸው ያልገባው ብሬን ዋሽ፥ወይም ሕፅበተ አዕምሮ የተፈፀመበት ምዕመን ቤተክርስያን ፈረሰ ተደመሰሰ፥አንድ ብሔር አንድ ሲኖዶስ አንድ ቋንቋ ወዘተ እያለ በህይማኖት ሽፋን እርስ በርሱ እንዲጋጭ ሲጭሩ ሲያስፈራሩ ተሰምተዋል፥፥ይሁዳ ሽቶው ተሽጦ የሽቶው ዋጋ ለድሆችቢሰጥ ና ቢዉል የተሻለ ነበር አለ ምክያቱም በድሆች ስም፥ ገንዘብ ለራሱ ያስቀር ስለነበረ ነው፥ ፓትርያርኩ ቅዱሥ አባታችን ምዕመናንና ካህናት እንዲታረዱ ባርከዉ ከላኩ ጳጳሳትና ቤተክርስያንን በሥውር ከሚዘዉረው ርኩሱ፥ማህበረ ቅዱሳን ተብየዉ ጋር ተባብረውና አብረው እነኺህን አዲስ የተሾሙ ቅዱሳን ጳጳሳትን አባቶችን ሊያወግዙና መብቶቻውን ሊጥሱ አይገባም፥፥የኦሮሞ ሞዕመናንን ድምፅ እንዳፈኑ ይቆጠራል፥ሕጋዊ ነኝ የሚለው ሲኖዶስ በሃይማኖታቸው በቅፅረ ቤተክርስቲያን የተሰዉ የምዕመናን ና ካህናትን ዕልቂትን ባርኮ ሲያበቃ በሗላ እንዲያወግዝ እንኳ በተደጋጋሚ ጊዜያት ቢጠየቅ አሻፈረኝብሏል፥፥ የትግራይ ቤተክርስቲያን ዳግመኛ ወደ ሗላ ተመልሣ ከጦረኛው ሲኖዶስ ጋር ላትቀላቀል ራሷን ለይታለች፤፤ይህ ልዩነትም በየትውም የፖለቲካ ልሂቅ ሆነ ንጉሠ ነገሥት ትዕዛዝ የማይጠመዘዝ ና የማይቀለበስ ነው ፥፥ ጥቅማቸው የተነካ ነፍጠኞቹ ካህናትና ማህበረ ቅዱሳን ተብየዉ የምዕመናንን የዘመናት ጥያቄ የብሔር የጎሳ ጥያቄ ነው እያሉ ያጣጥላሉ ፥ይህ አልበቃቸው ቢል አማራ ተወላጆችየሆኑ የመከላከያና የፖሊስ አባላትን ሃይማኖታችን ሊፈርስ ነው ሃማኖታዊ ግዴታችሁን ተወጡ እያሉ ሲቀሰቅሱ ተሰምተዋል፥፥የእነዚህ የቤተክርስቲያናችን ማፊያዎች በየዓመቱ በሚሊዮኖች የሚቆጠር ገንዘብ ይሰበስባሉ ፥፥ለዚህ ዓላማ ና አዲሡን የጳጳሳት ሹመት ለመቀልበስ በጠላትት ሲነሱባቸው የነበሩትን የቤተክርስቲያኗ ፓትያርኩን ለራሳቸው ርኩሥ ዓላማ እጃቸውን ጠምዝዘው ሲጠቀሙባቸው ይታያሉ፤፤ይህ ድርጅት ለግል አላማው የሚጠቀምባቸው ሊቃነ ጳጳሳትና መምሕራን አሉ፤፤ በተለያዩ የቤተክርስቲያኗ መዋቅር ውሥጥም ሰላዮቹን ሠግሥጓል፤፤ሲያሻቸው ቤተክርስቲያና መንግሥት አንድ አይደሉም መንግሥት በቤተክርስቲያ ውሥጥ ጣልቃ መግባት የለበትም ሲሉን ይቆዩና ብዙም ሣይቆዩ ተመልሰው በተለያዩ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች በተለያዩ ሥልጣን ላይ ያሉ ሹማምንትን በቤተክርስቲያን ስም ለገዛ ጥቅማቸው እንደ ጭራቅ ለማስፈራሪያነት ሲጠቀሙባቸው ይታያሉ፤፤
    ባጭሩ ማህበረ ቅዱሳን ተብየው ድርጅት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያንን ቅኝ በመግዛት የስለላ መረቡን በሀገር ዉስጥም ሆነ በውጭ አሥራትና ከኩራትን እየሰበሰበ፥ለቤተክርስያኗ ሌት ተቀን የሚያገለግሉ ጳጳሳት ፥ካህት ብዙ ተከታይ ያላቸው መምሕራን ስም በማጥፋት ከቤተክርስያን እንዲገለሉ እየሠራ የቆየ አሁንም በዚሁ ሥራው የተጠመደ የንግድና ድብቅ ፖለቲዊ ዓላማ የሚያራምድ ለትርፍ የተደራጀ ድርጅት ነው፥፥ብዙዎች ገንዘብ የሌላቸው የቤተክርስያኗ መምህራን መዘምራንና መፃሕፍቶቻችሁን ና መዝሙሮቻችሁን ኑ ላሳትምላቹ ስፖንሰር ላድርግላቹ በማለትእያታለለና አግባብ ያል ሆነ ገንዘብ እየወሰደባቸ የቆየ የደላሎችና የአታላዮች፥ስብስብ ነው፥የኦሮሞ ሕዝብ ሆነ መላው ሕዝበ ክርስቲያን ይህን የስለላናየብዝበዛ መረብማፍረስ አለበት፥፥ባንድ ወቅት የቅድሥት ቤተክርስቲያናችን መምሕራንና ሊቃውንት ተሰብስበው ፖትርያርኩን ይህን ማሕበረ ቅዱሳን ተብየው ፀረ ሊቃውንትና መምህራን አሥታግሡልን ሲሉ ተማፅነዋቸው ነበር፥፥ብዙዎች የቤተክርስቲያን አባቶች ይህን ድርጅት(ማህበረ ቅዱሳን ተብየው) የወንድሞች ከሳሽ ና አሳዳጅ እያሉ ይጠሩታል፤፤ማህበረ ቅዱሳን ተብየው ያልንበት ምክንያት ቅዱስ ፥ብሩክ የሚያሰኝ ሥራ ስለማይሠራ ነው፥በተቃራኒው ግን የቅዱሳንን ፥የአገልጋዮችን ስም ሲያጠፋ ሲሰልል ያሰልል ሰለሚውል ነው፥፥

  7. Belay

    January 25, 2023 at 1:23 pm

    Saved Tigrayan members of ENDF

Leave a Reply

Your email address will not be published.